નવી દિલ્હી: દેશમાં ચોમાસાની ગતિ અપેક્ષા મુજબ આગળ વધી રહી નથી ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય હવામાન એજન્સીઓએ આગામી મહિનાઓને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. વિશ્વ હવામાન સંગઠન (WMO) અને અન્ય વૈશ્વિક હવામાન નિષ્ણાતોના મૂલ્યાંકન અનુસાર એલ નીનોની અસર વધુ મજબૂત બનતાં ભારત સહિત દક્ષિણ એશિયાના અનેક વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ચોમાસાની સિઝનના મહત્વના મહિના ગણાતા જુલાઈ અને ઓગસ્ટ દરમિયાન વરસાદનું પ્રમાણ સરેરાશ કરતાં ઓછું રહેવાની શક્યતા છે. જો વરસાદમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય તો કૃષિ, પીવાના પાણીના સ્રોતો અને જળાશયોની સ્થિતિ પર તેની સીધી અસર પડી શકે છે.
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ પ્રશાંત મહાસાગરમાં સમુદ્રના સપાટીના તાપમાનમાં સતત વધારો અને પવનની પ્રણાલીમાં થતા ફેરફારો એલ નીનોની સ્થિતિને મજબૂત બનાવી રહ્યા છે. આ પરિબળો વિશ્વના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદના ચક્રને પ્રભાવિત કરે છે, જેમાં ભારતનું ચોમાસું પણ સામેલ છે.
ચોમાસાની નબળી સ્થિતિને કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં પહેલેથી જ વરસાદી ખાધ નોંધાઈ રહી છે. જો આગામી અઠવાડિયાઓમાં વરસાદની ગતિવિધિમાં નોંધપાત્ર સુધારો નહીં થાય તો કૃષિ આધારિત રાજ્યોમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા અને પાક ઉત્પાદન અંગે પડકારો ઊભા થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે વરસાદમાં ઘટાડાની સાથે કેટલાક વિસ્તારોમાં ગરમીનું પ્રમાણ પણ વધવાની શક્યતા છે. ઉત્તર, પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતના વિસ્તારોમાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહેવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે ગરમીની લહેરો અને પાણીની માંગમાં વધારો થઈ શકે છે.
જળાશયો, ડેમો અને ભૂગર્ભ જળના સ્તર પર પણ નબળા ચોમાસાની અસર પડી શકે છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વિવિધ રાજ્ય સરકારો અને સ્થાનિક તંત્રોને પાણી સંરક્ષણ અને જળ વ્યવસ્થાપન માટે અગાઉથી આયોજન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
જોકે હવામાન નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ચોમાસું એક ગતિશીલ પ્રક્રિયા છે અને આગામી મહિનાઓમાં વિકસતી વરસાદી સિસ્ટમો પર અંતિમ પરિણામ નિર્ભર રહેશે. તેથી હાલની આગાહીઓને સાવચેતીરૂપ ચેતવણી તરીકે જોવાની જરૂર છે.
