ઇબોલાનો ફેલાવો: ભારતે દેખરેખ વધારી, નિષ્ણાતો કહે છે ગભરાવાની જરૂર નથી

આફ્રિકાના કેટલાક દેશોમાં ઇબોલા વાયરસના નવા ફાટી નીકળેલા કેસોને પગલે ભારતે સાવચેતીના પગલાં વધુ કડક બનાવ્યા છે. ભારતીય આરોગ્ય સત્તાવાળાઓ દેશની જાહેર આરોગ્ય સુરક્ષા જાળવવા માટે સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. જોકે નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હાલ ભારતમાં ઇબોલાનો જોખમ ઓછો છે અને લોકોને ગભરાવાની જરૂર નથી.

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો અને યુગાન્ડામાં ઇબોલાના વધતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને તેને આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાની જાહેર આરોગ્ય કટોકટી (PHEIC) જાહેર કરી છે. અત્યાર સુધીમાં 300થી વધુ શંકાસ્પદ કેસ અને લગભગ 90 મૃત્યુ નોંધાયા હોવાનું જણાવાયું છે.

ભારતનું રાષ્ટ્રીય રોગ નિયંત્રણ કેન્દ્ર (NCDC) પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે. આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા દેશની તૈયારી, એરપોર્ટ સ્ક્રીનિંગ વ્યવસ્થા અને સંભવિત પ્રતિભાવ વ્યૂહરચનાઓની સમીક્ષા માટે બેઠક યોજાઈ હતી.

ઇબોલા એક ગંભીર અને ઘણીવાર જીવલેણ વાયરસજન્ય રોગ છે, જે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ અથવા પ્રાણીઓના લોહી, શરીરના પ્રવાહી અને પેશીઓ સાથે સીધા સંપર્કથી ફેલાય છે. આ રોગના પ્રાથમિક લક્ષણોમાં તાવ, થાક, માથાનો દુખાવો, સ્નાયુઓમાં દુખાવો અને ગળામાં દુખાવો સામેલ છે. ત્યારબાદ ઉલટી, ઝાડા, પેટમાં દુખાવો અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં રક્તસ્રાવ જેવી ગંભીર સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે.

ભારતમાં હાલમાં ઇબોલાનો કોઈ સક્રિય કેસ નોંધાયો નથી. જોકે 2014માં લાઇબેરિયાથી આવેલા 26 વર્ષીય યુવકમાં ઇબોલા ચેપ મળ્યો હતો, જેને તાત્કાલિક અલગ રાખી સારવાર આપવામાં આવી હતી અને વધુ ફેલાવો અટકાવવામાં સફળતા મળી હતી.

એઈમ્સ દિલ્હીના કોમ્યુનિટી મેડિસિન વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. સંજય રાયે જણાવ્યું કે ભારત પાસે અગાઉની સરખામણીમાં વધુ મજબૂત એરપોર્ટ સ્ક્રીનિંગ અને રોગ દેખરેખ પ્રણાલીઓ છે. તેમણે કહ્યું કે ઇબોલા કોવિડ-19ની જેમ હવામાં ફેલાતો નથી, જેના કારણે મોટા પાયે સમુદાયમાં ફેલાવાનો ખતરો ઓછો રહે છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે આરોગ્યકર્મીઓ, એરપોર્ટ અધિકારીઓ અને દેખરેખ ટીમો માટે સાવચેતી અને જાગૃતિ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, જેથી કોઈ આયાતી કેસ ઝડપથી ઓળખી તેને નિયંત્રણમાં લઈ શકાય.

મેદાંતા હોસ્પિટલના ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાએ જણાવ્યું કે કોવિડ-19 બાદ ભારતની આરોગ્ય વ્યવસ્થામાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. દેશમાં હવે વધુ મજબૂત પ્રયોગશાળા નેટવર્ક, કટોકટી પ્રતિભાવ સિસ્ટમ અને ચેપ નિયંત્રણ જાગૃતિ ઉપલબ્ધ છે.

નિષ્ણાતો અનુસાર, અસરગ્રસ્ત દેશોમાંથી આવતા મુસાફરોની કડક તપાસ, શંકાસ્પદ દર્દીઓને ઝડપથી અલગ કરવું, આરોગ્યકર્મીઓ માટે વ્યક્તિગત સુરક્ષા સાધનોનો ઉપયોગ અને હાથની સ્વચ્છતા જાળવવી મહત્વપૂર્ણ નિવારક પગલાં છે.

જાહેર આરોગ્ય નિષ્ણાતોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભવિષ્યમાં આવા રોગચાળાને વૈશ્વિક કટોકટી બનતા અટકાવવા માટે દેશો વચ્ચે સહકાર, પારદર્શક માહિતી વહેંચણી અને મજબૂત રોગ દેખરેખ વ્યવસ્થા જરૂરી છે.