ચીનની ચાલબાજી સામે ભારતનો સજ્જડ પ્રત્યુત્તર: સત્તાવાર નકશામાં અરુણાચલ પ્રદેશના ૨૭ સ્થળો સામેલ

ચીન દ્વારા અરુણાચલ પ્રદેશના સ્થળોના નામો વારંવાર બદલવાના પ્રયાસો સામે ભારતે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ભારતીય સર્વેક્ષણ વિભાગ (Survey of India) દ્વારા રાજ્યના ૨૭ મહત્વપૂર્ણ સ્થળો અને તેમની ભૌગોલિક વિશેષતાઓને ભારતના સત્તાવાર નકશામાં માનક (Standard) નામો સાથે સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. ચીનના ખોટા દાવાઓ સામે ભારતનો પક્ષ વધુ મજબૂત કરવા અને ચોક્કસ ભૌગોલિક ઓળખ જાળવી રાખવાના ઉદ્દેશ્યથી આ આકરું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.

મુખ્ય બાબતો:

• ચીનની નામાભિધાન ચાલાકીનો અંત: ચીનનું સિવિલ અફેર્સ મંત્રાલય અરુણાચલ પ્રદેશને ‘ઝાંગનાન’ કહીને વર્ષ ૨૦૧૭, ૨૦૨૧ અને ૨૦૨૩માં અલગ-અલગ સ્થળોના મનસ્વી નામો જાહેર કરતું રહ્યું છે. ભારતે ચીનના આ તમામ કાલ્પનિક દાવાઓને ફગાવીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ ભારતનો અવિભાજ્ય અંગ હતો, છે અને રહેશે.

• ૧૯૫૯ અને ૧૯૬૨ના ઐતિહાસિક અને રણનીતિક સ્થળો: નકશામાં લાઈન ઓફ કંટ્રોલ (LAC) નજીક આવેલા ‘લોંગ જૂ’ (જ્યાં ૧૯૫૯માં પ્રથમ ઘર્ષણ થયું હતું) અને ‘થાગ લા’ (જ્યાં ૧૯૬૨ના યુદ્ધની શરૂઆતી લડાઈ થઈ હતી) જેવા ઐતિહાસિક સ્થળોનો સમાવેશ કરાયો છે. આ સિવાય માજા ગામ, બિસા ગામ તથા ડ્જો લા, રિજા લા અને પુકુર લા જેવા મહત્ત્વના પર્વતીય પાસને પણ માર્ક કરાયા છે.

• સરહદી સુરક્ષા અને શહીદોના સ્મારકો:

  • જયરામપુર: પૂર્વ સીમા ક્ષેત્રનું પ્રવેશદ્વાર અને સુરક્ષા દળોની અવરજવર માટે અત્યંત મહત્ત્વનું લોજિસ્ટિક્સ સેન્ટર.

  • શહીદ સ્મારકો: ૧૯૬૨ના યુદ્ધના નાયક ત્રિલોક સિંહ થાપાની યાદમાં બનેલું ‘શેર-એ-થાપા સ્મારક’ અને શહીદ જસવંત સિંહ રાવતનું ‘જસવંતગઢ’.

  • અન્ય સ્થળો: શંભૂ સરોવર, બડા કુંડુન, છોટા કુંડુન, રામનગર, બૈસાખી ગામ, કમલાંગ નગર અને બુદ્ધ મંદિર જેવા ધાર્મિક તથા પ્રકૃતિજન્ય સ્થળોને પણ નકશામાં સત્તાવાર સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.

ભારત સરકારના આ નિર્ણયથી સરહદી વિસ્તારોની ચોક્કસ ભૌગોલિક સ્થિતિ સ્પષ્ટ થઈ છે અને ચીનને સખત રાજદ્વારી સંદેશ પાઠવવામાં આવ્યો છે.