પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના કારણે સર્જાયેલી અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર લાગતી સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઈઝ ડ્યુટી (SAED) માં મોટો ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણય એવા સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે ખાનગી તેલ કંપનીઓએ ભાવ વધારવાનું શરૂ કર્યું હતું અને લોકોમાં ગભરાટ (Panic Buying) જોવા મળી રહ્યો હતો.
-
પેટ્રોલ: ટેક્સ ₹13 પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને માત્ર ₹3 પ્રતિ લિટર કરી દેવામાં આવ્યો છે.
-
ડીઝલ: ટેક્સ ₹10 પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને ‘શૂન્ય’ (Zero) કરી દેવામાં આવ્યો છે.
૨. શા માટે લેવો પડ્યો આ નિર્ણય?
-
યુદ્ધની અસર: હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $114 પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયા હતા.
-
ખાનગી કંપનીઓની મનમાની: નાયરા એનર્જી જેવી ખાનગી કંપનીઓએ પેટ્રોલમાં ₹5અને ડીઝલમાં ₹3નો વધારો ઝીંકી દીધો હતો. જેના કારણે જનતામાં ફાળ પડી હતી.
-
મોંઘવારી પર લગામ: સરકાર ઈચ્છે છે કે, ઈંધણના ભાવ વધવાને કારણે ટ્રાન્સપોર્ટેશન મોંઘું ન થાય અને સામાન્ય જરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓના ભાવ કાબૂમાં રહે.
૩. શું પેટ્રોલ પંપ પર ભાવ તરત જ ઘટશે?
નિષ્ણાતોના મતે, આ ઘટાડાનો મુખ્ય હેતુ સરકારી તેલ કંપનીઓ (IOCL, BPCL, HPCL) ના નુકસાનને ઓછું કરવાનો છે.
-
રાહત: આ નિર્ણયથી સામાન્ય જનતા પર તોળાઈ રહેલો ભાવ વધારાનો ખતરો હાલ પૂરતો ટળી ગયો છે.
-
સીધો ઘટાડો: પંપ પર ભાવમાં સીધો ઘટાડો તેલ કંપનીઓ આ રાહતનો કેટલો હિસ્સો ગ્રાહકોને આપે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે. જોકે, આનાથી કિંમતો સ્થિર રહેવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
