દેશભરમાં અસહ્ય ગરમીની વચ્ચે ચોમાસાને લઈને ખૂબ જ ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ આગાહી કરી છે કે જૂન અને સપ્ટેમ્બર 2026 વચ્ચે આવનારું દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું સામાન્ય કરતાં ઓછું રહેવાની આશંકા છે. હવામાન વિભાગના ડિરેક્ટર જનરલ મૃત્યુંજય મહાપાત્રાના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે દેશમાં કુલ વરસાદ લાંબા ગાળાની સરેરાશ (LPA ના માત્ર 90%) રહેવાની શક્યતા છે.
🌧️ કયા વિસ્તારોમાં વરસાદની અછત વર્તાશે?
IMD ના સંકેતો મુજબ દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ‘સામાન્ય કરતાં ઓછો’ વરસાદ પડી શકે છે:
-
સૌથી વધુ અસર: ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત, મધ્ય ભારત અને દક્ષિણ દ્વીપકલ્પના પ્રદેશોમાં સરેરાશથી ઓછો વરસાદ થશે.
-
રાહતના સમાચાર: ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં ચોમાસું સામાન્ય રહેવાની અપેક્ષા છે.
-
મુખ્ય કૃષિ ક્ષેત્ર: ખેતી માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતા મુખ્ય ચોમાસુ ક્ષેત્રોમાં પણ આ વખતે વરસાદ નબળો પડી શકે છે, જેની સીધી અસર જળાશયો અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર પર પડશે.
☀️ જૂન મહિનાથી જ મુશ્કેલીઓ શરૂ થશે
ચોમાસાની નબળી શરૂઆત જૂન મહિનાથી જ જોવા મળશે. જૂન 2026 માં દેશભરમાં સરેરાશ વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો એટલે કે 92 ટકાથી પણ ઓછો રહેવાની ધારણા છે. ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત, ઉત્તર-પૂર્વ ભારત અને દક્ષિણ ભારતના થોડા ભાગોને બાદ કરતાં બાકીના તમામ વિસ્તારોમાં વરસાદની ભારે ખેંચ વર્તાશે.
🔥 તાપમાનનો પારો વધશે: આ રાજ્યોમાં ‘હીટવેવ’નો પ્રકોપ
વરસાદની અછતની સાથે જૂન મહિનામાં આકરો ઉનાળો લોકોને દઝાડશે. દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં મહત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ નોંધાશે.
-
વધુ હીટવેવ વાળા રાજ્યો: ગુજરાત, ઉત્તર પ્રદેશ, હરિયાણા, પંજાબ, બિહાર, ઓડિશા, છત્તીસગઢ અને આંધ્રપ્રદેશમાં સામાન્ય કરતાં વધુ દિવસો સુધી લૂ (હીટવેવ) ચાલશે.
-
તીવ્ર ગરમીની આશંકા: મહારાષ્ટ્ર, તેલંગાણા, હિમાચલ પ્રદેશ અને તમિલનાડુ.
-
ક્યાંક રાહત: રાજસ્થાન અને ઝારખંડમાં ગરમીના દિવસો સામાન્ય કરતાં ઓછા રહેવાની સંભાવના છે.
🌾 કૃષિ અને દેશના અર્થતંત્ર પર મોટું જોખમ
ભારતમાં ખેતીનો મોટો હિસ્સો હજુ પણ ચોમાસાના પાણી પર નિર્ભર છે. જો આ આગાહી સાચી પડશે તો:
-
ડાંગર, કઠોળ અને તેલીબિયાં જેવા મુખ્ય ખરીફ પાકોની વાવણી ખોરવાઈ શકે છે.
-
પાક ઓછો થવાને કારણે બજારમાં અનાજ-શાકભાજીના ભાવ વધી શકે છે. જેથી ખાદ્ય ફુગાવો (મોંઘવારી) વધશે.
-
ગ્રામીણ વિસ્તારોની કમાણી ઘટતા આર્થિક દબાણ ઊભું થશે.
હવામાનશાસ્ત્રીઓનો મત: શરૂઆતના સંકેતો ભલે નબળા વરસાદ તરફ ઈશારો કરી રહ્યા હોય, પરંતુ આગામી થોડા અઠવાડિયામાં ચોમાસાની ગતિવિધિ કેવી રહે છે તેના પર સતત બારીકાઈથી નજર રાખવી જરૂરી બનશે.
