દેશભરમાં મોંઘવારીનો સામનો કરી રહેલી જનતાને વધુ એક મોટો ફટકો પડ્યો છે. સરકારી તેલ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ફરી ઝીંક્યો છે. દિલ્હીમાં પેટ્રોલના ભાવમાં 87 પૈસા અને ડીઝલના ભાવમાં 91 પૈસા પ્રતિ લિટરનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. નોંધનીય છે કે, ચાલુ મે મહિનામાં ઈંધણના ભાવમાં આ સતત ત્રીજી વખત વધારો ઝીંકાયો છે.
ભાવ વધારાનું મુખ્ય કારણ: કાચા તેલની વૈશ્વિક કિંમતો
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ)ના ભાવમાં થઈ રહેલો વધારો આ ભાવવધારા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ છે.
-
વૈશ્વિક તણાવ: પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી અશાંતિ અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના અનિશ્ચિત વાતાવરણને કારણે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે.
-
ભારતની નિર્ભરતા: ભારત તેની ક્રૂડ તેલની જરૂરિયાતના આશરે 85% ભાગ વિદેશથી આયાત કરે છે. આથી, વૈશ્વિક બજારની સીધી અસર ભારતના સ્થાનિક બજાર પર પડે છે.
-
વર્તમાન સ્થિતિ: શુક્રવારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ પ્રતિ બેરલ $104 ને પાર પહોંચી ગયું હતું, જ્યારે યુએસ WTI ક્રૂડ ઓઇલ પણ પ્રતિ બેરલ $97 ની નજીક ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું.
તેલ કંપનીઓ પર વધતું દબાણ
સરકારી માલિકીની ઓઇલ કંપનીઓ લાંબા સમયથી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર રાખી રહી હતી. કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ભાવ ન વધારવાના કારણે આ કંપનીઓને દર મહિને આશરે ₹1,000 કરોડનું નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. પરિણામે, નુકસાનની ભરપાઈ કરવા કંપનીઓએ હવે ધીમે-ધીમે ભાવ વધારવાનું શરૂ કર્યું છે.
રશિયન ક્રૂડની મર્યાદા: છેલ્લા બે વર્ષથી ભારત રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીને દેશવાસીઓને રાહત આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. જો કે, વૈશ્વિક સ્તરે વધતી કિંમતો અને પુરવઠાની અનિશ્ચિતતાને કારણે હવે એ સસ્તા તેલનો ફાયદો પણ ઓછો થતો દેખાય રહ્યો છે.
સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર કેવી અસર થશે?
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધારાની ચોખ્ખી અસર માત્ર વાહન ચાલકો પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે:
-
મોંઘી ટ્રાન્સપોર્ટેશન: ઈંધણ મોંઘું થતાં માલસામાનની હેરફેરનો (પરિવહન) ખર્ચ વધશે.
-
રોજિંદી વસ્તુઓ મોંઘી બનશે: પરિવહન ખર્ચ વધવાને કારણે શાકભાજી, દૂધ, અનાજ અને અન્ય દૈનિક જરૂરિયાતોની ચીજવસ્તુઓ મોંઘી થશે.
