હિન્દુ ધર્મમાં શ્રાવણ મહિના દરમિયાન શિવરાધનાનું વિશેષ અને અનોખું મહત્ત્વ રહેલું છે. યોગ્ય વિધિ, નિયમ અને સાચા ભક્તિભાવ સાથે કરવામાં આવેલું શિવલિંગનું પૂજન જીવનની અનેક મુશ્કેલીઓમાંથી મુક્તિ અપાવે છે.
શિવલિંગ પૂજન અને અભિષેકના મુખ્ય નિયમો
-
મુખની દિશા: અભિષેક કરતી વખતે સામાન્ય રીતે પૂર્વ અથવા ઉત્તર દિશા તરફ મુખ રાખવું શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. પિતૃકાર્ય કે સદગતિ અર્થે નૈઋત્ય અથવા દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખી શકાય છે.
-
અભિષેકની સામગ્રી: જળ કે કાચું (ગરમ કર્યા વગરનું) દૂધ ચઢાવવાથી મનની અશાંતિ અને ઉદ્વેગ શમે છે.
-
અર્ધ પ્રદક્ષિણા: શિવલિંગની સંપૂર્ણ પરિક્રમા કરવામાં આવતી નથી. જળાધારી (ગૌમુખ) ને ઓળંગવાની મનાઈ હોવાથી હંમેશા અર્ધી પ્રદક્ષિણા જ કરવી.
શિવલિંગ પર વિવિધ દ્રવ્યો અર્પણ કરવાનું મહાત્મ્ય અને ફળ
| અર્પણ કરવાની સામગ્રી | પ્રાપ્ત થતું ફળ / લાભ |
| અક્ષત (આખા ચોખા) | ધન-સમૃદ્ધિમાં વધારો થાય છે અને કુંડળીમાં ચંદ્ર ગ્રહ મજબૂત બને છે. |
| જવ | કામકાજ અને જીવનમાં આવતી અડચણો દૂર થાય છે. |
| મગ | જીવનમાં શુભતા અને સકારાત્મકતાનો સંચાર થાય છે. |
| કાળા તલ | ગ્રહદોષ તથા જીવનના સંઘર્ષોમાંથી રાહત મળે છે. |
| શેરડીનો રસ | આર્થિક તંગી દૂર થાય છે અને વિવાહ ઉત્સુક યુવકોની અડચણો શમે છે. |
| સફેદ ચંદન | મન અને આત્માને પરમ શાંતિની પ્રાપ્તિ થાય છે. |
| બીલીપત્ર | શિવજીની ખાસ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે અને તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે. |
પંચામૃત અભિષેકનું ફળ:
દૂધ (કૃપા પ્રાપ્તિ), દહીં (જડતા નિવારણ), ઘી (શક્તિ અને બળ), મધ (સંકલ્પ સિદ્ધિ) અને સાકર (પ્રસન્નતા) – આ પાંચેયના મિશ્રણથી બનતા પંચામૃતથી શિવજીનો અભિષેક કરવાથી અખંડ સૌભાગ્ય મળે છે.
મંત્ર જાપ અને સ્તોત્ર પાઠનું મહત્ત્વ
-
રુદ્રાક્ષની માળા: શિવ મંત્રોના જાપ માટે રુદ્રાક્ષની માળાનો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ અને ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
-
મહામૃત્યુંજય મંત્ર: શારીરિક વ્યાધિ, અકાળ ભય અને આરોગ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓથી રક્ષણ મેળવવા માટે મહામૃત્યુંજય મંત્રનો પાઠ અત્યંત સિદ્ધદાયી છે.
શ્રાવણ માસ દરમિયાન વિધિવત પૂજા, મંત્રોચ્ચાર અને શ્રદ્ધાપૂર્વકની શિવભક્તિથી ભક્તને સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને મોક્ષની પ્રાપ્તિ થાય છે.
