કેન્દ્રીય ઊર્જા મંત્રાલય દ્વારા તમામ રાજ્યોને સ્માર્ટ મીટર લગાવવાની કામગીરી ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે. આ નિર્ણય બાદ ગુજરાતમાં પણ તબક્કાવાર સ્માર્ટ મીટર લગાવવાની પ્રક્રિયા ફરજિયાત બનશે. રાજ્યના કુલ 1.79 કરોડ વીજ ગ્રાહકોમાંથી પ્રથમ અને બીજા તબક્કામાં અંદાજે 1.20 કરોડ ગ્રાહકોને સ્માર્ટ મીટર હેઠળ આવરી લેવાશે.
2026ના નવા નિયમો હેઠળ સ્માર્ટ મીટરિંગ ફરજિયાત
કેન્દ્રીય ઊર્જા મંત્રાલયના Central Electricity Authority (Installation and Operation of Meters) (Amendment) Regulations, 2026 હેઠળ તમામ ગ્રાહકોને સ્માર્ટ મીટરથી આવરી લેવાની જોગવાઈ કરાઈ છે:
-
પ્રી-પેઇડ અને પોસ્ટ-પેઇડ વિકલ્પ: ગ્રાહકો પોતાની અનુકૂળતા મુજબ ચૂકવણીનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકશે.
-
‘ટાઇમ ઓફ ડે’ રિબેટ: દિવસના ચોક્કસ સમયે (જેમ કે સવારે 11 થી સાંજે 5 વાગ્યા દરમિયાન) વીજ વપરાશ કરવા પર ગ્રાહકોને ખાસ રિબેટ (વળતર) નો લાભ મળી શકશે.
-
ચોક્કસ બિલિંગ: આ વ્યવસ્થાથી વીજ વપરાશ અને બિલિંગમાં પારદર્શિતા અને ચોકસાઈ આવશે.
ગુજરાતમાં વર્તમાન સ્થિતિ અને MGVCLનું આયોજન
-
રાજ્યમાં 59 લાખ સ્માર્ટ મીટર કાર્યરત: ગુજરાતમાં અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 59 લાખ ગ્રાહકોને સ્માર્ટ મીટરથી આવરી લેવાયા છે. (દેશભરમાં આ આંકડો 5.60 કરોડ છે).
-
MGVCLનો વ્યાપ વધશે: મધ્ય ગુજરાત વીજ કંપની લિમિટેડ (MGVCL) હેઠળ હાલ 14.60 લાખ સ્માર્ટ મીટર કાર્યરત છે. આગામી તબક્કામાં વધુ 18.40 લાખ નવા ગ્રાહકો ઉમેરાતાં કુલ ગ્રાહકોમાંથી 55% ગ્રાહકો સ્માર્ટ મીટર ધરાવતા થઈ જશે.
-
ટ્રાન્સફોર્મર મીટરિંગ: MGVCL વિસ્તારમાં 74% ટ્રાન્સફોર્મર પર સ્માર્ટ મીટર લગાવાયા છે, જેનાથી વીજ ચોરી અને વિતરણ નુકસાન (T&D Losses) અટકાવી શકાશે.
