ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધનો મોરબી પર પ્રહાર: ગેસ સપ્લાયમાં ૫૦% કાપ, સિરામિક ઉદ્યોગમાં ‘મરણઘંટ’ જેવી સ્થિતિ

પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલા યુદ્ધના કારણે ગુજરાતના ઉદ્યોગોના ઈંધણ (Fuel) પર ‘ડિજિટલ સ્ટ્રાઈક’ થઈ છે. ઈરાન દ્વારા સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) પર અંકુશ અને કતારથી આવતા ગેસ સપ્લાયમાં વિક્ષેપને કારણે ગુજરાત ગેસ લિમિટેડ દ્વારા ઉદ્યોગોને મળતા ગેસમાં ૫૦% નો ધરખમ કાપ મૂકવામાં આવ્યો છે.

મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન, ઈઝરાયલ અને અમેરિકા વચ્ચે ઘેરાતાં યુદ્ધના વાદળો હવે ગુજરાતના અર્થતંત્ર અને ઉદ્યોગો પર સીધી અસર કરવા લાગ્યા છે. ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસની વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનને ગંભીર અસર થતાં, ગુજરાત ગેસ લિમિટેડ (GGL) એ રાજ્યના ઉદ્યોગોને ગેસ સપ્લાયમાં 50% સુધીનો ઘટાડો કરવાનો મુશ્કેલ નિર્ણય લીધો છે.

કતારે ‘ફોર્સ મેજ્યોર’ જાહેર કર્યો, ભારતમાં કટોકટી વધુ ઘેરી બનાવી

ભારતની કુદરતી ગેસ (LNG) જરૂરિયાતોના આશરે 40% નિકાસ કરતા કતારએ તેના ગેસ સપ્લાય અંગે ‘ફોર્સ મેજ્યોર’ પરિસ્થિતિ જાહેર કરી છે.ઈરાની ડ્રોન હુમલા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાને કારણે ઉત્પાદન અને પરિવહન ખોરવાઈ ગયું છે.પરિણામે ભારતની અગ્રણી ગેસ કંપની, પેટ્રોનેટ LNG લિમિટેડે વિતરણ કંપનીઓને સપ્લાયની અછત અંગે ચેતવણી આપી છે.

મોરબી સિરામિક ક્લસ્ટર સૌથી વધુ પ્રભાવિત

વિશ્વના બીજા ક્રમના સૌથી મોટા સિરામિક ક્લસ્ટર મોરબીને આ આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટીનો સૌથી વધુ સામનો કરવો પડ્યો છે. ગુજરાત ગેસે ગેસ વેચાણ કરાર હેઠળ નિયમો કડક બનાવવાની જાહેરાત કરી છે:

50% ઘટાડો:

6 માર્ચ, 2026 થી 31 માર્ચ, 2026 સુધી, બધા સિરામિક એકમો ગેસ પુરવઠામાં 50% ઘટાડો કરશે. આ ક્વોટા ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીના સરેરાશ દૈનિક વપરાશના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. મિનિમમ ગેરંટીડ ઓફટેક (નોન-એમજીઓ) કરાર વિનાના ગ્રાહકોનો દૈનિક ક્વોટા 6 માર્ચથી શૂન્ય થઈ જશે.

કડક કાર્યવાહીની ચેતવણી:

જો કોઈ યુનિટ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઉપયોગ કરતું જોવા મળે છે. તો પૂર્વ સૂચના વિના તેનું કનેક્શન તાત્કાલિક કાપી નાખવામાં આવશે.

સામાન્ય લોકો પર તેની શું અસર પડશે?

રાહતની વાત એ છે કે ગેસ કંપનીઓએ હાલમાં તેમની પ્રાથમિકતાઓ નક્કી કરી છે જેથી સામાન્ય જીવન પ્રભાવિત ન થાય:

ઘરગથ્થુ ગેસ (PNG): ઘરોમાં રસોઈ ગેસનો પુરવઠો આવશ્યક સેવા ગણીને કાપમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. હાલ ઘરોમાં ગેસની અછત રહેશે નહીં.

વાહનો (CNG), ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર

સુગમ પરિવહન જાળવવા માટે, CNG પંપો પર કોઈ મોટો કાપ મૂકવામાં આવ્યો નથી. આ કટોકટીનો ભોગ ફક્ત ઔદ્યોગિક એકમો બન્યા છે, જેના કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને બેરોજગારી વધવાનું જોખમ છે.

આ પરિસ્થિતિ શા માટે ઊભી થઈ?

ગલ્ફ દેશો અને દરિયાઈ માર્ગો પર ઈરાનના હુમલાઓને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલ અને LNGનું પરિવહન અટકી ગયું છે. આનાથી માત્ર ગેસની અછત જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવ, વીમા ખર્ચ અને શિપિંગ ખર્ચમાં પણ તીવ્ર વધારો થયો છે. વિશ્વનો ચોથો સૌથી મોટો LNG ખરીદનાર ભારત, તેની જરૂરિયાતો માટે કતાર અને પશ્ચિમ એશિયા પર ખૂબ આધાર રાખે છે.જો યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો આગામી દિવસોમાં ગેસના ભાવ પણ વધી શકે છે.