નિર્ણાયક મંત્રણા: ઓમાનમાં અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે હાઈ-વોલ્ટેજ બેઠક, શું ટળશે મહાયુદ્ધનું સંકટ?

પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વચ્ચે આખી દુનિયા શુક્રવારે ઓમાનમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યોજાનારી વાટાઘાટો પર નજર રાખી રહી છે.કારણ એ છે કે ઈરાનમાં ચાલી રહેલા સરકાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો અને પરિણામે અમેરિકા દ્વારા હુમલાની ધમકીઓ વચ્ચે, બંને દેશોને અચાનક વાતચીતની તક મળી ગઈ છે.ઈરાન યુએસ હુમલાના ભયને ટાળવા માટે શરતો સાથે વાટાઘાટો કરવા સંમત થયું છે.આ પગલું અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલા તણાવપૂર્ણ વાટાઘાટો વચ્ચે આવ્યું છે.

બંને દેશોમાં પરમાણુ કાર્યક્રમો, મિસાઈલો અને પ્રાદેશિક દબાણ અંગે પણ મતભેદો છે..જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં લશ્કરી પ્રવૃત્તિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી રહ્યું છે. નોંધનીય છે કે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વારંવાર ચેતવણી આપી ચૂક્યા છે કે જો ઈરાન તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર સમાધાન નહીં કરે તો ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે.આ સંદેશને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે અમેરિકાએ પશ્ચિમ એશિયામાં વિમાનવાહક જહાજો અને અન્ય લશ્કરી દળો તૈનાત કર્યા છે.

મીડિયા અહેવાલો સૂચવે છે કે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વાટાઘાટો શુક્રવારે ઓમાનમાં યોજાવાની છે.આ પહેલા, ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને તેમના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વાતચીત કરવા સૂચના આપી હતી.પરંતુ ફક્ત સલામત અને સુરક્ષિત વાતાવરણમાં, ધમકીઓ અથવા અવાસ્તવિક અપેક્ષાઓથી મુક્ત.પેઝેશ્કિયાને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું હતું કે, “મેં મારા વિદેશ મંત્રીને ગૌરવ, સમજણ અને વ્યવહારવાદના સિદ્ધાંતો પર આધારિત, ન્યાયી અને સંતુલિત વાટાઘાટો કરવા સૂચના આપી છે.”

જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય તો શું?

એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે જો ઓમાનમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચેની વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય તો પશ્ચિમ એશિયાના ઘણા દેશો કટોકટી વધુ ઘેરી બનવાનું જોખમ ધરાવે છે. ઈરાન સીધા સંઘર્ષ અને આર્થિક અને લશ્કરી દબાણનો સામનો કરી શકે છે.ઈરાનના પ્રાદેશિક પ્રભાવ અને પ્રોક્સી જૂથોની પ્રવૃત્તિઓને કારણે સાઉદી અરેબિયા અને અન્ય ગલ્ફ દેશો અસુરક્ષિત અનુભવશે.

ઈઝરાયલ માટે સુરક્ષા જોખમો વધશે.. કારણ કે ઈરાની મિસાઈલ અને લશ્કરી ક્ષમતાઓ તેના માટે સીધો પડકાર ઉભો કરી શકે છે..ઇરાક અને સીરિયામાં યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષ તેમની આંતરિક સ્થિરતાને અસર કરી શકે છે..યમન અને લેબનોનમાં ઈરાન સમર્થિત જૂથો અસ્થિરતાની શક્યતા વધારી શકે છે…એકંદરે, વાટાઘાટો નિષ્ફળ જવાથી લશ્કરી મુકાબલો, તણાવ અને પ્રાદેશિક અસુરક્ષાનું જોખમ રહેશે.