આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાંડનું ઉત્પાદન ચિંતાનો વિષય, ચીનમાં ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે! ભારત અને બ્રાઝિલમાં ખાંડની અછત વચ્ચે ચીને ક્યાં ભૂમિકા ભજવી?
વિશ્વના સૌથી મોટા ખાંડ ઉત્પાદક દેશો ગણાતા બ્રાઝિલ અને ભારતમાં ઉત્પાદન ઘટવાને કારણે લગભગ એક દાયકા પછી ભારતને ખાંડની આયાત કરવાની નોબત આવી છે. બીજી તરફ, આ વૈશ્વિક અછત વચ્ચે ચીનમાં ખાંડનું ઉત્પાદન ઝડપથી વધી રહ્યું છે, જેણે આંતરરાષ્ટ્રીય ખાંડ બજાર પર મોટો પ્રભાવ પાડ્યો છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર (USDA) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ ચીનની ભૂમિકા અને વૈશ્વિક બજારની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:
ચીનની ભૂમિકા અને વૈશ્વિક ખાંડ બજારની મુખ્ય વિગતો:
-
ચીનમાં ખાંડના ઉત્પાદનમાં મોટો વધારો: USDA ના અહેવાલ મુજબ, 2020-21 સીઝનથી લઈને 2025-26 સીઝન વચ્ચે ચીનમાં ખાંડનું ઉત્પાદન 20% થી વધુ વધીને 12.9 મિલિયન ટન થવાનો અંદાજ છે. આ વધારામાં મુખ્યત્વે ગુઆંગશી અને યુનાન પ્રાંતોમાં શેરડીનું ઉત્પાદન જવાબદાર છે, જે કુલ વધારાના આશરે 75% હિસ્સો ધરાવે છે.
-
આયાતમાં ઘટાડો અને રેકોર્ડ નીચું સ્તર: ચીન લાંબા સમયથી વિશ્વનો સૌથી મોટો ખાંડ આયાતકાર દેશ રહ્યો છે, જે બ્રાઝિલ અને થાઈલેન્ડ જેવા દેશો પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ખાંડ ખરીદતો હતો. પરંતુ સ્થાનિક ઉત્પાદન વધવા અને ગ્રાહકોની પસંદગીઓમાં બદલાવ તથા સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની જાગૃતિને કારણે ચીનમાં ખાંડનો વપરાશ ધીમો પડ્યો છે. પરિણામે, 2026-27 સીઝનમાં ચીનની ખાંડની આયાત ઘટીને 36 લાખ ટન થઈ શકે છે, જે છેલ્લા 10 વર્ષમાં સૌથી નીચું સ્તર હશે.
-
ખાંડના ભંડારમાં (Stock) વધારો: ચીનમાં ઉત્પાદન વધવા અને આયાત ઘટવાને કારણે દેશનો ખાંડનો સ્ટોક લગભગ બમણો થઈને 2025-26 સીઝનના અંત સુધીમાં 3.2 મિલિયન ટન અને 2026-27 સીઝન સુધીમાં 4.5 મિલિયન ટન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે.
-
વૈશ્વિક સ્તરે ખાંડનું ઉત્પાદન ઘટવાની સંભાવના: ભારત, યુરોપિયન યુનિયન, ફિલિપાઇન્સ અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં ઓછું ઉત્પાદન થવાને કારણે 2026-27 સીઝનમાં વૈશ્વિક ખાંડનું ઉત્પાદન આશરે 5 ટકા ઘટીને 178.1 મિલિયન ટન થઈ શકે છે. જોકે, ચીન અને રશિયામાં ઉત્પાદન વધવાથી આ ઘટાડાની અસર થોડી ઓછી થશે.
-
આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર પર પ્રભાવ: બ્રાઝિલ, ભારત અને યુરોપમાં અલ નીનો જેવી પરિસ્થિતિ અને ઉત્પાદન ઘટવાના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ચિંતા પ્રવર્તી રહી છે, ત્યારે ચીનની આયાત માંગમાં ઘટાડો થવાને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાંડના ભાવ અને પુરવઠાના સમીકરણો પર તેની સીધી અસર જોવા મળી રહી છે.










