સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા વધારવા અને ભાવ નિયંત્રણમાં રાખવાના હેતુથી સરકારે પોતાની ઇથેનોલ ખરીદી નીતિમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. નવી નીતિ મુજબ સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) હવે શેરડીના રસ, ખાંડની ચાસણી અને B-હેવી મોલાસીસમાંથી બનેલા ઇથેનોલની ખરીદી કરશે નહીં, જેથી વધુમાં વધુ શેરડીનો ઉપયોગ ખાંડના ઉત્પાદન માટે થઈ શકે.
મુખ્ય પાસાં અને વિગતવાર અહેવાલ:
ઇથેનોલ ખરીદીના નવા નિયમો:
OMCs દ્વારા ૧૧૦૦ કરોડ લિટર ઇથેનોલ ખરીદી માટે બહાર પાડેલા ટેન્ડરમાં શેરડીના રસ, ચાસણી અને B-હેવી મોલાસીસ આધારિત ઇથેનોલ ખરીદી પર રોક લગાવાઈ છે.
તેના બદલે મકાઈ, તૂટેલા અનાજ, FCI ના વધારાના ચોખા અને C-હેવી મોલાસીસ (જેમાં ખાંડનું પ્રમાણ ન્યૂનતમ હોય છે) માંથી બનેલા ઇથેનોલની ખરીદીનો માર્ગ ખુલ્લો રખાયો છે.
નીતિગત ફેરફાર પાછળના કારણો:
ઉત્પાદન ઘાટની શક્યતા: અલ નીનો, પૂર અને કીટકોના ઉપદ્રવના કારણે મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, UP અને બિહારમાં શેરડીના પાકને અસર થઈ છે.
માંગ-પુરવઠાનું અંતર: દેશમાં વાર્ષિક ખાંડનો વપરાશ આશરે ૩૦ મિલિયન ટન છે, જ્યારે આ વર્ષે ઉત્પાદન ઘટીને ૨૮ મિલિયન ટન રહેવાનો અંદાજ છે. ગત વર્ષે ઇથેનોલ માટે ૨.૯ મિલિયન ટન ખાંડ વપરાઈ હતી.
અસરો અને બેવડો પડકાર:
ખાંડ મિલો પર અસર: શેરડીના રસમાંથી ઇથેનોલ બનાવતી મિલોની આવક અને વેચાણ પ્લાનિંગ પર સીધી અસર પડશે.
ખાદ્ય સુરક્ષાનું જોખમ: અનાજ (મકાઈ/ચોખા) આધારિત ઇથેનોલ પર નિર્ભરતા વધવાથી પશુ આહાર અને અનાજ પુરવઠા પર દબાણ વધી શકે છે.
સરકાર સામે પડકાર: ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ઘટાડવા માટે ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ પ્રોગ્રામ ચાલુ રાખવો અને સાથે સાથે ખાંડના ભાવ પર કાબૂ રાખવો – એ બેવડો પડકાર રહેશે.
