‘પાવર સરપ્લસ’ રાજ્ય તરીકે ગણાતા ગુજરાતમાં વીજળીની માંગ અને પુરવઠા વચ્ચેનું સંતુલન ખોરવાતાં ગંભીર વીજસંકટ સર્જાયું છે. રાજ્ય સરકારી પાવર પ્લાન્ટ્સમાં ઉત્પાદન ક્ષમતા ઘટી રહી હોવા છતાં, ખાનગી ઉર્જા કંપનીઓ પાસેથી ઊંચા ભાવે વીજળી ખરીદવા માટે જંગી નાણાં ચૂકવવામાં આવી રહ્યા છે, જેને લઈને રાજ્યના ઉર્જા આયોજન પર સવાલો ઊભા થયા છે.
મુખ્ય મુદ્દા અને ઘટનાક્રમ:
-
ખાનગી વીજ ખરીદી પાછળ જંગી ખર્ચ:
-
સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, અદાણી પાવર પાસેથી ૨૦૨૪માં ૧૫,૪૯૨ મિલિયન યુનિટ (₹૮,૦૯૫ કરોડ) અને ૨૦૨૫માં ૧૩,૨૨૩ મિલિયન યુનિટ (₹૭,૩૦૦ કરોડ) વીજળી લેવાઈ હતી.
-
માત્ર બે વર્ષના ગાળામાં ખાનગી સ્ત્રોત પાસેથી કુલ ૨૮,૭૧૫ મિલિયન યુનિટ વીજળી ખરીદવા માટે ₹૧૫,૩૯૫ કરોડ ચૂકવાયા છે.
-
-
માંગ વધી પરંતુ સરકારી ઉત્પાદન ઘટ્યું:
-
૨૦૨૪થી ૨૦૨૫ વચ્ચે રાજ્યમાં કુલ વીજ વપરાશ ૧,૨૬,૬૯૮ મિલિયન યુનિટથી વધીને ૧,૨૮,૧૨૮ મિલિયન યુનિટ નોંધાયો હતો (૧,૧૬૦ મિલિયન યુનિટનો વધારો).
-
તેનાથી વિપરીત, સરકારી વીજમથકોનું ઉત્પાદન ૧,૨૧,૭૭૬ મિલિયન યુનિટથી ઘટીને ૧,૧૯,૪૯૮ મિલિયન યુનિટ થઈ ગયું (૨,૨૮૦ મિલિયન યુનિટનો ઘટાડો).
-
-
શોર્ટ-ટર્મ પાવર કરાર:
-
તાત્કાલિક જરૂરિયાત પહોંચી વળવા સરકારે શોર્ટ-ટર્મ કરારો હેઠળ ઓક્ટોબર માટે ૨,૯૯૯ મેગાવોટ, નવેમ્બર માટે ૧,૭૪૦ મેગાવોટ અને ડિસેમ્બર માટે ૧,૩૩૫ મેગાવોટ વીજળી મેળવવાની જાહેરાત કરી છે.
-
-
પારદર્શિતાની માંગ (વિપક્ષી આક્ષેપ):
-
ઉનાળાની ગરમી, ખેતી અને ઉદ્યોગોની નિયમિત માંગ અગાઉથી જાણીતી હોવા છતાં સરકારી મથકોનું ઉત્પાદન કેમ ઘટ્યું તે અંગે પાવર પ્લાન્ટવાર વિગતો, જાળવણી સમયગાળો અને ઈંધણ ખર્ચની સરખામણી જાહેર કરવાની માંગ કરાઈ છે.
-
