રાજકોટ જિલ્લામાં ૯ દૂધ મંડળીઓને તાળાં લાગ્યા, દૂધ એકત્રિકરણમાં ૯૦ લાખ લિટરથી વધુનો ઘટાડો

રાજકોટ જિલ્લામાં 9 દૂધ મંડળીને તાળાં લાગ્યા, અધધ 90 લાખ લિટર દૂધ ઘટયું

રાજકોટ જિલ્લામાં નબળા ચોમાસા અને દૂષ્કાળ જેવા સંજોગો વચ્ચે પશુપાલન અને દૂધ સહકારી ક્ષેત્રે ચિંતાજનક ચિત્ર સામે આવ્યું છે. જિલ્લામાં છેલ્લા બે વર્ષના આંકડા અનુસાર ૯ દૂધ સહકારી મંડળીઓને તાળાં લાગ્યા છે, જ્યારે ૪ નવી મંડળીઓ શરૂ થઈ છે. દૂધ ભરતા સક્રિય સભ્યોની સંખ્યામાં ૫,૯૮૯ નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે વાર્ષિક દૂધ સંકલનમાં ૯૦ લાખ લિટરથી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

આંકડાકીય વિગતો અને તાલુકાવાર પરિસ્થિતિ:

• મંડળીઓ અને સભ્યોમાં ઘટાડો: વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં રાજકોટ જિલ્લામાં ૫૩૨ દૂધ મંડળીઓ કાર્યરત હતી અને ૪૨,૩૦૬ સભ્યો દૂધ ભરતા હતા. વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં મંડળીઓની સંખ્યા ઘટીને ૫૨૭ થઈ છે અને સક્રિય સભ્યો ઘટીને ૩૬,૩૧૭ રહ્યા છે.

• દૂધ સંકલનમાં ઘટાડો: વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં કુલ ૧૪.૩૧ કરોડ લિટર દૂધ એકત્રિત થયું હતું, જે ૨૦૨૫-૨૬માં ઘટીને ૧૩.૪૦ કરોડ લિટર નોંધાયું છે. આમ, એક જ વર્ષમાં કુલ ૯૦.૭૨ લાખ લિટર દૂધ ઓછું એકત્રિત થયું છે.

• વિંછીયા અને જસદણમાં સકારાત્મક ચિત્ર: વિંછીયા તાલુકો મોટું દૂધ સહકારી કેન્દ્ર બન્યો છે, જ્યાં મંડળીઓ વધીને દૂધ ભરતા સભ્યો ૬,૧૩૨ થી વધીને ૮,૫૯૭ થયા છે. જસદણમાં મંડળીઓ ૯૭ થી ઘટીને ૯૩ થઈ હોવા છતાં સભ્યોની સંખ્યા ૬,૯૩૯ થી વધીને ૮,૫૩૧ નોંધાઈ છે.

• અન્ય તાલુકાઓમાં મોટો ઘટાડો: ગોંડલમાં સભ્યોની સંખ્યા ૬,૪૦૪ થી ઘટીને ૩,૧૩૨ થઈ છે. જામકંડોરણામાં સભ્યો ૩,૩૨૨ થી ઘટીને ૨,૩૩૬ અને ધોરાજીમાં ૧,૬૮૨ થી ઘટીને માત્ર ૯૫૮ રહ્યા છે.

દૂધ ઘટવા પાછળના મુખ્ય કારણો:

રાજકોટ ડેરીના જણાવ્યા મુજબ દૂધ સંપાદનમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ પશુઓના વિયાણના સમયચક્રમાં આવેલો ફેરફાર છે. આ ઉપરાંત પશુપાલનમાં વધતો ખર્ચ, પશુઓની ઘટતી સંખ્યા, ચારા-પાણીની સમસ્યા અને ખાનગી ડેરીઓ દ્વારા કરાતી ખરીદી પણ આ ઘટાડા માટે જવાબદાર પરિબળો છે.