ભાવનગરમાં ડુપ્લિકેટ દારૂકાંડ બાદ એક બ્રાન્ડનું નામ સતત ચર્ચામાં છે—Royal Stag. પોલીસ તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે ઝેરી/બનાવટી દારૂ ડુપ્લિકેટ IMFL બોટલોમાં પેક કરીને વેચાયો હતો અને આ બોટલો પર જાણીતા બ્રાન્ડના નામનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ કથિત નકલી દારૂના સેવન બાદ અનેક લોકોના મોત થયા છે અને અનેક લોકોને હોસ્પિટલમાં સારવાર લેવી પડી છે.
પરંતુ હવે સૌથી મોટો સવાલ માત્ર બુટલેગરો સામે નથી.
Royal Stag કંપની ક્યાં છે?
જો કોઈ ગેંગ કંપનીના લોકપ્રિય બ્રાન્ડની નકલ કરીને બોટલ, લેબલ અને પેકેજિંગનો ઉપયોગ કરી રહી હોય, તો કંપની માટે આ માત્ર બ્રાન્ડ-નુકસાનનો મુદ્દો નથી—આ ગ્રાહક સુરક્ષા અને બ્રાન્ડની નકલનો ગંભીર મુદ્દો પણ છે.
તો પછી સવાલ ઊભો થાય છે કે Royal Stagની માલિક કંપની Pernod Ricard તરફથી ભાવનગરના આ કાંડ અંગે જાહેરમાં સ્પષ્ટ નિવેદન કેમ આવ્યું નથી?
શું કંપનીએ પોલીસને સંપર્ક કર્યો છે?
શું કંપનીએ નકલી બોટલો અને અસલી બોટલના પેકેજિંગની ફોરેન્સિક સરખામણી કરી છે?
શું કંપનીએ પોતાના કાનૂની વિભાગને આ મામલે સક્રિય કર્યો છે?
અને સૌથી મહત્વનું—કંપની પાસે નકલી અને અસલી Royal Stag ઓળખવાની કોઈ ટ્રેસેબિલિટી સિસ્ટમ છે કે નહીં?
એક તરફ FSSAIની તપાસ, બીજી તરફ ભાવનગરનો કાંડ
આ મામલો વધુ ગંભીર એટલા માટે બને છે કે તાજેતરમાં FSSAIએ Pernod Ricardના બેંગલુરુ પ્લાન્ટનું નિરીક્ષણ કરીને Royal Stag સહિતના whiskyના નમૂના લીધા હતા. Reutersના અહેવાલ મુજબ તે તપાસમાં કંપની સામે તે સમયે કોઈ adverse finding જાહેર કરવામાં આવી નહોતી. કંપનીએ આ મુલાકાતને નિયમિત regulatory compliance પ્રક્રિયાનો ભાગ ગણાવી હતી.
અહીં એક વાત સ્પષ્ટ રાખવી જરૂરી છે: FSSAIની આ તપાસ અને ભાવનગરના નકલી દારૂકાંડ વચ્ચે સીધો સંબંધ હોવાનો કોઈ પુરાવો હાલ જાહેર થયો નથી. પરંતુ એક જ સમયગાળામાં બ્રાન્ડના નામ સાથે જોડાયેલી બે અલગ ઘટનાઓ સામે આવતા કંપનીની પારદર્શકતા અંગે સવાલો ઉઠવા સ્વાભાવિક છે.
નકલી બોટલ ક્યાંથી આવી?
પ્રાથમિક પોલીસ તપાસમાં ડુપ્લિકેટ બોટલો બહારથી લાવવામાં આવી હોવાની વિગતો સામે આવી છે. એક અહેવાલ મુજબ ઉજ્જૈનથી બોટલો લાવી ભાવનગરમાં ભેળસેળ કરીને વેચાણ થતું હોવાની તપાસ ચાલી રહી છે.
જો આવું છે, તો હવે તપાસ માત્ર સ્થાનિક બુટલેગરો સુધી સીમિત ન રહેવી જોઈએ.
બોટલો કોણે બનાવી?
લેબલ કોણે છાપ્યાં?
કૅપ અને સીલ ક્યાંથી આવ્યા?
બોટલોનો સપ્લાય કયા નેટવર્કથી થયો?
અને અસલી Royal Stag જેવી દેખાતી પેકેજિંગ સામગ્રી કેવી રીતે તૈયાર થઈ?
આ સવાલોના જવાબો મળ્યા વગર સમગ્ર કૌભાંડની કડી પૂર્ણ થતી નથી.
કંપનીએ જાહેર કરવું જોઈએ
Pernod Ricardએ જો ખરેખર પોતાના ગ્રાહકોની સલામતી અને બ્રાન્ડની પ્રતિષ્ઠા અંગે ગંભીરતા દાખવવી હોય, તો જાહેરમાં સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે—
1. ભાવનગરની ઘટનાની કંપનીને સત્તાવાર જાણ છે કે નહીં?
2. કંપનીએ પોલીસ/SMCને તપાસમાં સહયોગ આપ્યો છે કે નહીં?
3. જપ્ત થયેલી બોટલોની કંપની દ્વારા ચકાસણી કરવામાં આવી છે કે નહીં?
4. બોટલો અને લેબલ અસલી છે કે સંપૂર્ણપણે નકલી છે?
5. નકલી પેકેજિંગના સ્ત્રોત સુધી પહોંચવા કંપનીએ કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે કે નહીં?
6. ગ્રાહકોને અસલી અને નકલી Royal Stag વચ્ચેનો તફાવત ઓળખવા માટે કંપની શું કરી રહી છે?
મૌનથી સવાલો વધુ ઊભા થાય છે
ભાવનગરમાં લોકોના જીવ ગયા છે. તપાસ એજન્સીઓ બુટલેગરો અને સપ્લાય ચેઇન સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. 21 લોકો સામે ફરિયાદ અને અનેક ધરપકડોની માહિતી પણ સામે આવી છે.
આ સ્થિતિમાં “Royal Stagના નામનો દુરુપયોગ થયો છે” એટલું કહીને મામલો પૂરો થઈ શકે નહીં.
કંપની દોષિત છે એવું કહેવાનો કોઈ આધાર હાલ નથી. પરંતુ કંપનીનો બ્રાન્ડ નકલી દારૂ માટે વપરાયો હોવાના આક્ષેપો વચ્ચે કંપનીનું સત્તાવાર અને પારદર્શક સ્પષ્ટીકરણ જાહેર હિતમાં અત્યંત જરૂરી છે.
સવાલ સીધો છે—
ભાવનગરના ઝેરી દારૂકાંડમાં Royal Stagનું નામ કેમ આવ્યું?
નકલી બોટલો ક્યાંથી આવી?
અને આ સમગ્ર મામલે Pernod Ricardનું સત્તાવાર વલણ શું છે?
હવે મૌન નહીં—જવાબ જોઈએ.
નોંધ: આ અહેવાલમાં કંપનીને બનાવટી દારૂના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવતી નથી. ઉપલબ્ધ અહેવાલો મુજબ ડુપ્લિકેટ બોટલો/બ્રાન્ડિંગનો ઉપયોગ થયાની તપાસ ચાલી રહી છે. કંપનીની જવાબદારી અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ સત્તાવાર તપાસ બાદ જ કાઢી શકાય.
