પૂર્વ એશિયામાં સ્વચ્છ હવાથી વરસાદ વધ્યાનો દાવો; ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ ઘટવાની શક્યતા દર્શાવાઈ
નવી દિલ્હી: ભારતમાં ચોમાસાની અનિયમિતતા વચ્ચે એક નવા આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસે હવામાનને લઈને મહત્વપૂર્ણ તારણ રજૂ કર્યું છે. અભ્યાસ અનુસાર, ચીન અને પૂર્વ એશિયામાં વાયુ પ્રદૂષણમાં થયેલા ઘટાડાની અસર ભારતના ચોમાસા પર પણ પડી શકે છે. સંશોધકોનું કહેવું છે કે વૈશ્વિક હવામાન પ્રણાલીઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોવાથી એક પ્રદેશમાં થતા ફેરફારોની અસર હજારો કિલોમીટર દૂર સુધી પહોંચી શકે છે.
યુનિવર્સિટી ઓફ રીડિંગના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા કરવામાં આવેલા અને Environmental Research Lettersમાં પ્રકાશિત સંશોધન મુજબ, ચીનમાં પ્રદૂષણ ઘટતાં વધુ સૂર્યપ્રકાશ જમીન સુધી પહોંચે છે. પરિણામે જમીન વધુ ગરમ બને છે, ભેજનું પ્રમાણ વધે છે અને પૂર્વ એશિયામાં ચોમાસાની સિસ્ટમ વધુ મજબૂત બને છે.
અભ્યાસમાં જણાવાયું છે કે આ પરિસ્થિતિના કારણે ચીન અને પૂર્વ એશિયામાં વરસાદનું પ્રમાણ વધી શકે છે, જ્યારે તેની અસરરૂપે ભારતના મધ્ય, પૂર્વ અને ઉત્તર ભાગોમાં વરસાદમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા રહે છે. જોકે સંશોધકો સ્પષ્ટ કરે છે કે આ માત્ર એક સંભવિત પરિબળ છે અને ભારતના ચોમાસા પર અન્ય અનેક હવામાન પરિબળોની પણ મહત્વપૂર્ણ અસર રહે છે.
સંશોધન મુજબ, વાયુ પ્રદૂષણના કણો સૂર્યપ્રકાશને અવરોધતા હોવાથી જમીનનું તાપમાન અને વાતાવરણની ગતિશીલતા બદલાય છે. જ્યારે પ્રદૂષણ ઓછું થાય છે ત્યારે વધુ સૂર્યઊર્જા જમીન સુધી પહોંચે છે, જેના કારણે વરસાદી પ્રણાલીઓની દિશા અને તીવ્રતામાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
હવામાન નિષ્ણાતોના મતે ભારતના ચોમાસાને અલ નીનો, ભારતીય મહાસાગરનું તાપમાન, અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીની સિસ્ટમો, પશ્ચિમી વિક્ષેપો તેમજ વૈશ્વિક આબોહવા પરિવર્તન જેવા અનેક પરિબળો પ્રભાવિત કરે છે. તેથી માત્ર એક જ કારણને ચોમાસાની નબળી સ્થિતિ માટે જવાબદાર ગણાવી શકાય નહીં. તેમ છતાં, આ અભ્યાસ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રદૂષણ અને વરસાદ વચ્ચેના સંબંધને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
