નવી દિલ્હી: દેશના અવકાશ ક્ષેત્રને વૈશ્વિક ઊંચાઈએ પહોંચાડનારી **ઈન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન (ISRO)**માંથી છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં વૈજ્ઞાનિકોના રાજીનામાએ કેન્દ્ર સરકારનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. ગગનયાન સહિતના અનેક ઐતિહાસિક મિશનો વચ્ચે અંદાજે 120 વૈજ્ઞાનિકોએ સંસ્થા છોડતા આ મુદ્દે સરકાર અને ઈસરોના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ સ્થિતિની સમીક્ષા શરૂ કરી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, ઈસરોના વિવિધ કેન્દ્રોમાં કાર્યરત અનુભવી વૈજ્ઞાનિકો અને ટેક્નિકલ નિષ્ણાતોએ રાજીનામું અથવા સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ સ્વીકારી છે. સત્તાવાર આંકડો જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ અંદાજે 100થી 120 જેટલા અધિકારીઓ સંસ્થામાંથી બહાર ગયા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
હાલમાં ઈસરો ગગનયાન, ચંદ્રયાન-4, નવી પેઢીના લોન્ચ વ્હીકલ્સ અને ભારતના ભાવિ સ્પેસ સ્ટેશન જેવા અનેક મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ પર એકસાથે કામ કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં અનુભવી વૈજ્ઞાનિકોના પ્રસ્થાનથી પ્રોજેક્ટની ગતિ પર અસર ન થાય તે માટે ખાસ આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
મળતી માહિતી મુજબ, સરકારે સૂચના આપી છે કે રાષ્ટ્રીય મહત્વના મિશન સાથે સીધા જોડાયેલા અધિકારીઓના રાજીનામા અંગે દરેક કેસની અલગથી સમીક્ષા કરવામાં આવે. મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જરૂરી વૈજ્ઞાનિક માનવબળ જાળવી રાખવા માટે આંતરિક વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસો હાથ ધરાયા છે.
રાજીનામું આપનારા કેટલાક અધિકારીઓ લોન્ચ વ્હીકલ વિકાસ, ચંદ્રયાન અને અન્ય અદ્યતન અવકાશ કાર્યક્રમોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી ચૂક્યા હોવાનું પણ જાણવા મળે છે. તેમ છતાં, ઈસરો નવી પ્રતિભાને તાલીમ આપીને આગામી મિશનો માટે સક્ષમ ટીમો તૈયાર કરી રહ્યું છે.
ઈસરોના અધ્યક્ષ ડૉ. વી. નારાયણને જણાવ્યું છે કે મોટી વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓમાં કર્મચારીઓનું સ્થાનાંતરણ કે નિવૃત્તિ અસામાન્ય બાબત નથી. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ઈસરોની કાર્યપદ્ધતિ ટીમ આધારિત હોવાથી કોઈ એક વ્યક્તિના પ્રસ્થાનથી દેશના અવકાશ કાર્યક્રમો પર કોઈ નકારાત્મક અસર નહીં થાય.
ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ પણ ઈસરોમાંથી મોટી સંખ્યામાં વૈજ્ઞાનિકોએ સંસ્થા છોડી હતી, છતાં નવા વૈજ્ઞાનિકોને તક આપીને સંસ્થાએ ચંદ્રયાન, મંગળયાન સહિતના અનેક ઐતિહાસિક મિશનો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા છે. આગામી અવકાશ અભિયાનો માટે પણ ઈસરો સંપૂર્ણ તૈયારી સાથે આગળ વધી રહ્યું હોવાનું અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે.










