ખાડી દેશોમાં સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિએ વિશ્વભરમાં ઊર્જા સંકટની આશંકા જન્માવી છે. આ કટોકટીના સમયે ભારતના જૂના અને વિશ્વાસુ મિત્ર રશિયાએ ફરી એકવાર મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે..રશિયાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો ખાડી સંકટને કારણે ભારતનો તેલ પુરવઠો પ્રભાવિત થશે, તો તે ભારતની તમામ ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે તૈયાર છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર ખતરો: ભારતની ચિંતા કેમ વધી?
વિશ્વનો તેલ અને ગેસનો વેપાર મુખ્યત્વે ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) પર નિર્ભર છે. ઈરાન અને ઈઝરાયેલ-અમેરિકા વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આ દરિયાઈ માર્ગ બંધ થવાની ભીતિ છે.
-
ભારત પર અસર: ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ 50% કાચું તેલ અને LPG આ જ માર્ગે આયાત કરે છે. જો આ સપ્લાય ચેઈન ખોરવાય, તો ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા પર સીધી અસર પડી શકે છે.
ભારત પાસે કેટલો સ્ટોક છે? સરકારની તૈયારી
પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ આશ્વાસન આપતા જણાવ્યું છે કે દેશ કોઈપણ ટૂંકા ગાળાના સંકટને પહોંચી વળવા સજ્જ છે:
-
તેલનો ભંડાર: ભારત પાસે હાલમાં આશરે 25 દિવસ ચાલે તેટલો કાચો તેલ અને ઇંધણનો જથ્થો છે.
-
પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો: રિફાઈન્ડ ઉત્પાદનો માટે ભારત પાસે લગભગ 50 દિવસનો બફર સ્ટોક છે.
-
મોનિટરિંગ: પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે દેશભરમાં ઇંધણની ઉપલબ્ધતા પર નજર રાખવા માટે 24×7 કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપિત કર્યો છે અને આયાત માટે વૈકલ્પિક રસ્તાઓ પણ શોધી કાઢ્યા છે.
રશિયાની ઓફર અને બદલાતા સમીકરણો
પીટીઆઈના રિપોર્ટ મુજબ, રશિયા પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાંથી થતી તેલની અછતને પૂરી કરવા માટે વધારાનું કાચું તેલ આપવા તૈયાર છે. અગાઉ ભારતે અમેરિકાના દબાણ હેઠળ રશિયન તેલની ખરીદી ઘટાડવાનો સંકેત આપ્યો હતો, પરંતુ હવે બદલાયેલી ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) સ્થિતિ અને અમેરિકાની નવી ટેરિફ નીતિઓને જોતા ભારત ફરી રશિયા તરફ વળે તેવી પૂરી શક્યતા છે.
મોંઘવારીનો માર: બ્રેન્ટ ક્રૂડ $80 ને પાર
ભલે હાલમાં તેલનો પુરવઠો ચાલુ હોય, પરંતુ તેની કિંમતોએ સરકારની ઊંઘ ઉડાડી દીધી છે. ઈરાન સંકટ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમતો 10% વધીને 80 ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગઈ છે. જો કિંમતોમાં આ ઉછાળો ચાલુ રહ્યો, તો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધવાની અને તેના કારણે મોંઘવારી વધવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
Post Views: 0











