ચીને રાજદ્વારી સંબંધો ધરાવતા 53 આફ્રિકન દેશોની આયાત પર શૂન્ય ટેરિફ કરવાની જાહેરાત કરી છે..આ અમલ 1 મે, 2026 થી લાદશે.આ પગલું આફ્રિકા સાથે વેપાર સંબંધોને મજબૂત બનાવવા અને ખંડ પર તેના પ્રેફરન્શિયલ ટ્રેડ શાસનને વિસ્તૃત કરવાનો છે.
આ પહેલા, ચીને 33 આફ્રિકન અલ્પ-વિકસિત દેશો (LDCs) ને 97 થી 98 ટકા ટેરિફ લાઇન માટે ડ્યુટી-ફ્રી ઍક્સેસ આપી હતી.. જે 2024 માં તમામ ઉત્પાદનો સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવી હતી. નવો નિર્ણય લગભગ સમગ્ર આફ્રિકા પર લાગુ થશે.ફક્ત એસ્વાટિનીને બાકાત રાખવામાં આવ્યું છે કારણ કે તેના તાઇવાન સાથે રાજદ્વારી સંબંધો છે.આ પગલું યુએસ આફ્રિકન ગ્રોથ એન્ડ ઓપોર્ચ્યુનિટી એક્ટ (AGOA) ના નવીકરણ અને યુરોપિયન યુનિયન સાથે આર્થિક ભાગીદારી કરારો પર ચાલી રહેલા તણાવને કારણે અનિશ્ચિતતાના સમયે આવ્યું છે.
દક્ષિણ આફ્રિકાના રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસાએ વેપાર વાટાઘાટોને આગળ વધારવા માટે ચીનની મુલાકાત લીધી હતી. આ પછી, દક્ષિણ આફ્રિકાના વેપાર મંત્રી પાર્ક્સ તાઉ અને ચીનના વાણિજ્ય મંત્રી વાંગ વેન્ટાઓ વચ્ચે બિન-બંધનકર્તા માળખા કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.”પ્રારંભિક લણણી કરાર” માર્ચ 2026 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે..જે દક્ષિણ આફ્રિકાના નિકાસને ચીની બજારમાં શૂન્ય-ટેરિફ ઍક્સેસ આપશે.
જાન્યુઆરી અને ઓગસ્ટ 2025 વચ્ચે, ચીન-આફ્રિકા વેપાર 15.4 ટકા વધીને $222.05 બિલિયન થયો. આ સમયગાળા દરમિયાન, આફ્રિકામાં ચીનની નિકાસ 24.7 ટકા વધીને $140.79 બિલિયન થઈ, જ્યારે આફ્રિકાથી આયાત માત્ર 2.3 ટકા વધીને $81.25 બિલિયન થઈ. પરિણામે, 2025 ના પ્રથમ આઠ મહિનામાં આફ્રિકાની વેપાર ખાધ $59.55 બિલિયન સુધી પહોંચી.
આફ્રિકા દેશોમાંથી થતી નિકાસ શું છે?
આફ્રિકા મુખ્યત્વે ક્રૂડ તેલ, તાંબુ, કોબાલ્ટ અને આયર્ન ઓર જેવા કાચા માલની નિકાસ કરે છે..જ્યારે ચીનમાંથી મશીનરી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને નવીનીકરણીય ઉર્જા સાધનોની આયાત કરે છે. જુલાઈ 2024 અને જૂન 2025 ની વચ્ચે, આફ્રિકાએ ચીન પાસેથી 15,032 મેગાવોટ સોલાર પેનલની આયાત કરી…જે પાછલા વર્ષ કરતા 60 ટકા વધુ છે.
નિષ્ણાતોનો અંદાજ છે કે આ નીતિ હેઠળ ચીન આશરે $1.4 બિલિયન ટેરિફ આવક છોડી દેશે. જોકે, વિશ્લેષકો માને છે કે નોન-ટેરિફ અવરોધો, નિયમનકારી ધોરણો, લોજિસ્ટિક્સ અને નાણાકીય મર્યાદાઓ હજુ પણ આફ્રિકન નિકાસકારો માટે પડકારો ઉભા કરશે.
