રાજકોટ પૂર્વનો વિકાસ કાગળ પર અટવાયો? સામાકાંઠાની ઉપેક્ષા વચ્ચે વર્ષોથી પેન્ડિંગ ટીપી સ્કીમો સામે સળગતો સવાલ
રાજકોટ :
રાજકોટ શહેરના વિકાસને લઈને મહાનગરપાલિકા અને શહેરી વિકાસ તંત્ર દ્વારા સમયાંતરે મોટા દાવાઓ કરવામાં આવે છે, પરંતુ શહેરના પૂર્વ અને પશ્ચિમ વિસ્તારોની સ્થિતિની તુલના કરવામાં આવે તો રાજકોટના વિકાસમાં અસંતુલન હોવાના સવાલો ફરી એક વખત ઊભા થયા છે.
જૂના રાજકોટથી પશ્ચિમ તરફના વિસ્તારોમાં શહેર આયોજનની ટીપી સ્કીમો ઝડપથી આગળ વધતી અને ફાઈનલ થતી જોવા મળે છે, જ્યારે બીજી તરફ જૂના રાજકોટથી પૂર્વ તરફ માત્ર આશરે એક કિલોમીટર દૂર આવેલા વિસ્તારોમાં પણ ટીપી સ્કીમો વર્ષોથી ડ્રાફ્ટ તબક્કામાં અટવાયેલી હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે.
દર પાંચ વર્ષે એક ટીપી? વિકાસની ગતિ સામે ગંભીર સવાલ
રાજકોટ પૂર્વના સામાકાંઠા સહિતના વિસ્તારોમાં ટીપી સ્કીમોની પ્રક્રિયા લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ હોવાના કારણે સ્થાનિક વિકાસ પર સીધી અસર પડી રહી છે. જમીનના આયોજનબદ્ધ વિકાસ, રસ્તા, જાહેર સુવિધાઓ, પ્લોટિંગ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા મુદ્દાઓ ટીપી પ્રક્રિયા સાથે સીધી રીતે જોડાયેલા હોવાથી ટીપીમાં વિલંબ એટલે સમગ્ર વિસ્તારના વિકાસમાં વિલંબ એવો મત સ્થાનિકોમાં જોવા મળી રહ્યો છે.
સ્થાનિકોનો સવાલ છે કે જો શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં ટીપી સ્કીમો ઝડપથી ફાઈનલ થઈ શકે છે તો રાજકોટ પૂર્વના વિસ્તારોમાં વર્ષો સુધી પ્રક્રિયા કેમ ખેંચાય છે?
પશ્ચિમમાં કિલોમીટરો સુધી ફાઈનલ ટીપી, પૂર્વમાં હજુ ડ્રાફ્ટ!
રાજકોટના વિકાસના નકશા પર નજર કરીએ તો એક તરફ પશ્ચિમ વિસ્તારમાં શહેરનો વ્યાપ જૂના રાજકોટથી અનેક કિલોમીટર દૂર સુધી વિસ્તર્યો છે અને અનેક ટીપી સ્કીમો ફાઈનલ થઈ ચૂકી છે. બીજી તરફ પૂર્વ તરફ જૂના રાજકોટની નજીક આવેલા વિસ્તારોમાં હજુ પણ ટીપી પ્રક્રિયા અધૂરી હોવાની સ્થિતિ સામે આવી રહી છે.
આ સ્થિતિને કારણે હવે “રાજકોટનો વિકાસ એક જ દિશામાં થઈ રહ્યો છે?” તેવો સવાલ ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
બેડી નાકા, રૈયા નાકા અને કોઠારીયા નાકા : જૂના રાજકોટની સીમાઓથી આગળ શું?
ઐતિહાસિક રીતે બેડી નાકા ટાવર, રૈયા નાકા ટાવર અને કોઠારીયા નાકા જૂના રાજકોટના મહત્વના કેન્દ્રો રહ્યા છે. સમય સાથે રાજકોટનો વિસ્તાર ઝડપથી વધ્યો અને શહેરની સીમાઓ વિસ્તરતી ગઈ.
પરંતુ જૂના રાજકોટની નજીક હોવા છતાં પૂર્વ અને સામાકાંઠા તરફના કેટલાક વિસ્તારોમાં આયોજનબદ્ધ વિકાસની ગતિ અપેક્ષા મુજબ આગળ ન વધતા સ્થાનિકોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
આનંદીબેન પટેલની ટકોર પણ આજે યાદ આવી
રાજકોટના એકતરફી વિકાસ અંગે ભૂતકાળમાં પણ સવાલો ઊભા થયા હતા. આનંદીબેન પટેલ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે તેમણે રાજકોટના વિકાસને લઈને અધિકારીઓ અને પદાધિકારીઓને ટકોર કરતાં પૂછ્યું હતું કે, “રાજકોટનો વિકાસ માત્ર એક જ દિશામાં કેમ થઈ રહ્યો છે?”
તે સમયગાળા દરમિયાન શહેરના અન્ય વિસ્તારોમાં ટીપી પ્રક્રિયાને વેગ મળ્યો હતો. પરંતુ વર્ષો બાદ પણ રાજકોટ પૂર્વના કેટલાક વિસ્તારોમાં ટીપી પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થવાને કારણે જૂનો પ્રશ્ન ફરી યથાવત હોવાનું સ્થાનિકોનું કહેવું છે.
ટીપી પેન્ડિંગ એટલે વિકાસ પેન્ડિંગ?
ટીપી સ્કીમ માત્ર જમીનના નકશા પૂરતી પ્રક્રિયા નથી. શહેરના રસ્તા, જાહેર ઉપયોગના પ્લોટ, સુવિધાઓ માટેની જમીન, ડ્રેનેજ, ટ્રાફિક આયોજન અને ભવિષ્યના શહેરી વિકાસ સાથે તેનો સીધો સંબંધ છે.
આથી ટીપી સ્કીમ લાંબા સમય સુધી પેન્ડિંગ રહે તો તેની અસર માત્ર જમીનમાલિકો કે બિલ્ડરો પૂરતી સીમિત રહેતી નથી, પરંતુ સમગ્ર વિસ્તારના નાગરિકોને ભોગવવી પડે છે.
રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લોકોનું પણ માનવું છે કે ટીપી પ્રક્રિયામાં વિલંબથી જમીનના વ્યવહારો, બાંધકામની પ્રક્રિયા અને આયોજનબદ્ધ વિકાસને અસર થાય છે.
હવે તંત્ર સામે સીધો સવાલ
રાજકોટના પશ્ચિમ વિસ્તારમાં ઝડપથી ફાઈનલ થતી ટીપી સ્કીમો અને પૂર્વ વિસ્તારમાં વર્ષોથી પેન્ડિંગ રહેલી સ્કીમો વચ્ચેનો તફાવત હવે માત્ર વહીવટી વિલંબનો મુદ્દો રહ્યો નથી. તે શહેરના સંતુલિત વિકાસ અને આયોજનની દિશા સામેનો પ્રશ્ન બની ગયો છે.
સ્થાનિક નાગરિકોનો સ્પષ્ટ સવાલ છે—
જૂના રાજકોટથી થોડા જ અંતરે આવેલા પૂર્વ વિસ્તારને આયોજનબદ્ધ વિકાસ માટે હજુ કેટલાં વર્ષો રાહ જોવી પડશે?
ડ્રાફ્ટમાં અટવાયેલી ટીપી સ્કીમો ક્યારે ફાઈનલ થશે?
અને સૌથી મોટો સવાલ—
“રાજકોટનો વિકાસ ખરેખર ચારેય દિશામાં થઈ રહ્યો છે કે હજુ પણ એક જ દિશામાં?”
