વડોદરા: એક જ મોનિટરિંગ સિસ્ટમના ભરોસે 26 લાખની વસ્તીનું હવા પ્રદૂષણ માપતું તંત્ર!
વડોદરા: શિયાળાની શરૂઆત સાથે જ સંસ્કારી નગરી વડોદરામાં હવાના પ્રદૂષણનું પ્રમાણ વધવાની ગંભીર ભીતિ સેવાઈ રહી છે. શહેરની આશરે ૨૬ લાખની વસ્તી અને સતત વધતા વિસ્તાર સામે સમગ્ર વડોદરાની હવાની ગુણવત્તા (AQI) માપવા માટે તંત્ર પાસે માત્ર એક જ મોનિટરિંગ સ્ટેશન કાર્યરત હોવાની ચોંકાવનારી વાસ્તવિકતા સામે આવી છે, જેનાથી પ્રદૂષણ મોનિટરિંગ વ્યવસ્થા સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
હવાની સ્થિતિ અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમની મુખ્ય વિગતો:
-
ગ્રીનમાંથી ‘યલો ઝોન’માં AQI: છેલ્લા એક મહિનાથી કારેલીબાગ વિસ્તારમાં હવાની ગુણવત્તાનો આંક (AQI) ૮૫ થી ૯૫ વચ્ચે (ગ્રીન ઝોન) નોંધાતો હતો. જોકે, રાત્રિના તાપમાનમાં ઘટાડો થતાં ધુમાડો અને ધૂળનું પ્રમાણ વધતાં કારેલીબાગમાં AQI વધીને ૧૦૯ (યલો ઝોન) પર પહોંચી ગયો છે, જેનાથી સ્થાનિકોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફની ફરિયાદો ઉઠી છે.
-
૬ માંથી ૫ મોનિટરિંગ સ્ટેશનો બંધ: અગાઉ વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સુભાનપુરા, ટીપી-૧૩, મંગળ બજાર, જાંબુઆ સહિત ૬ સ્થળોએ એર ક્વોલિટી મોનિટરિંગ સ્ટેશન શરૂ કરાયા હતા. પરંતુ આઈટી વિભાગ દ્વારા મેન્ટેનન્સના બહાને કારેલીબાગ (સંગમ ચાર રસ્તા) સિવાયના તમામ ૫ સ્ટેશનો બંધ કરી દેવાયા છે.
-
એક જ સ્ટેશનના ડેટા પર સમગ્ર શહેરનો નિર્ભર: મોનિટરિંગ સિસ્ટમ માત્ર ચોક્કસ મર્યાદિત વિસ્તારનો ડેટા દર્શાવતી હોય છે. પવનની દિશા, વાહનોની અવરજવર અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિ મુજબ દરેક વિસ્તારમાં પ્રદૂષણનું પ્રમાણ અલગ હોય છે, ત્યારે માત્ર એક જ સ્ટેશનના આંકડા સમગ્ર વડોદરાનું સાચું ચિત્ર રજૂ કરી શકતા નથી.
-
ઔદ્યોગિક અને ડમ્પિંગ સાઈટ વિસ્તારોમાં જોખમ: જાંબુઆ ડમ્પિંગ સાઈટ નજીકના તરસાલી અને માંજલપુર તેમજ નંદેશરી ઔદ્યોગિક વસાહતને કારણે ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારોમાં ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણની ફરિયાદો સતત રહે છે. આ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં હવાની ગુણવત્તા માપવા માટે તાત્કાલિક ધોરણે તમામ મોનિટરિંગ સિસ્ટમો પુનઃ શરૂ કરવાની ઉગ્ર માંગ ઉઠી છે.
