નાગોયા એશિયન ગેમ્સ ૨૦૨૬: ₹૮૦૦ કરોડનું જંગી રોકાણ અને ૫૦૧ એથ્લેટ્સ છતાં ગોલ્ડ મેડલની રેસમાં ભારત કેમ પાછળ?

જાપાનના નાગોયા ખાતે રમાઈ રહેલી એશિયન ગેમ્સ ૨૦૨૬માં ૨૪ સપ્ટેમ્બર સુધીના આંકડા મુજબ ભારતના ખાતામાં કુલ ૧૭ મેડલ જમા થયા છે, પરંતુ તેમાં માત્ર એક જ ગોલ્ડ મેડલ સામેલ છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ₹૮૦૦ કરોડથી વધુનો તોતિંગ ખર્ચ કરવા છતાં ભારત મેડલ ટેલીમાં ૧૪મા સ્થાને ધકેલાતાં ભારતીય રમતગમત વ્યવસ્થા અને તૈયારીઓ સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.

અહેવાલના મુખ્ય મુદ્દાઓ

• તૈયારીઓ અને કરોડો રૂપિયાનું રોકાણ:

  • ભારતીય એથ્લેટ્સની તાલીમ, કોચિંગ, આંતરરાષ્ટ્રીય એક્સપોઝર અને સાધનો પાછળ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ₹૭૦૨.૮૬ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્યા છે.

  • ‘ટાર્ગેટ ઓલિમ્પિક પોડિયમ સ્કીમ’ (TOPS) હેઠળ ₹૯૭.૮૪ કરોડ નાણાં ફાળવાયા છે, જેનાથી કુલ સરકારી રોકાણ ₹૮૦૦.૭૦ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે.

  • ભારતે આ વખતે ૫૦૧ ખેલાડીઓની ટુકડી ઉતારી છે, જેમાં ૩૧૦ ખેલાડીઓ પ્રથમ વખત (ડેબ્યુ) રમી રહ્યા છે.

• મેડલ ટેલીની વર્તમાન સ્થિતિ (૨૪ સપ્ટેમ્બર સુધી):

  • ભારતના ખાતામાં ૧ ગોલ્ડ, ૭ સિલ્વર અને ૯ બ્રોન્ઝ સહિત કુલ ૧૭ મેડલ છે અને ભારત ૧૪મા સ્થાને છે.

  • ચીન ૭૮ ગોલ્ડ સહિત ૧૨૬ મેડલ સાથે મોખરે છે, જ્યારે જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા પણ ભારતથી ઘણા આગળ છે.

  • ભારતનો એકમાત્ર ગોલ્ડ મેડલ મહિલા ક્રિકેટ ટીમે શ્રીલંકાને ૧૪૪ રને હરાવીને જીત્યો છે.

• હાંગઝોઉ ૨૦૨૩ વિરુદ્ધ નાગોયા ૨૦૨૬:

  • ગત ૨૦૨૩ની હાંગઝોઉ એશિયન ગેમ્સમાં ભારતે ૨૮ ગોલ્ડ, ૩૮ સિલ્વર અને ૪૦ બ્રોન્ઝ સાથે રેકોર્ડબ્રેક ૧૦૬ મેડલ જીતીને ચોથું સ્થાન મેળવ્યું હતું.

  • નાગોયામાં શરૂઆતી તબક્કે સિલ્વર અને બ્રોન્ઝ મેડલ મળી રહ્યા છે, પરંતુ પોડિયમ પર ટોચનું સ્થાન (ગોલ્ડ) મેળવવાની ગતિ ખૂબ ધીમી રહી છે.

• સિસ્ટમ સામે સવાલો અને ભવિષ્યનું લક્ષ્ય:

  • એશિયન ગેમ્સ એ લોસ એન્જિલિસ ૨૦૨૮ ઓલિમ્પિક્સની તૈયારીઓ માટેનું મહત્વપૂર્ણ પગથિયું છે.

  • કરોડો રૂપિયાના રોકાણ છતાં જો ખેલાડીઓ ગોલ્ડ મેડલ જીતવામાં નિષ્ફળ રહે, તો તે એથ્લેટ્સને પોડિયમના સર્વોચ્ચ સ્થાન સુધી પહોંચાડવામાં રમતગમત પ્રશાસન અને સિસ્ટમની ક્ષમતા સામે સવાલો ઊભા કરે છે.