નવી દિલ્હી: સંસદમાં રજૂ થયેલા નવા વિધેયક બાદ UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાની ચર્ચાઓએ દેશભરમાં જોર પકડ્યું છે. ખાસ કરીને ₹2,000થી વધુના ડિજિટલ પેમેન્ટ પર ચાર્જ વસૂલવાની વાતોથી સામાન્ય નાગરિકોમાં મૂંઝવણ ઊભી થઈ હતી. જોકે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આ મામલે સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું છે કે આ અંગે હજુ સુધી કોઈ આખરી નિર્ણય લેવાયો નથી.
RBI ગવર્નરે દેશવાસીઓને આશ્વાસન આપતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઇલેક્ટ્રોનિક પેમેન્ટ સિસ્ટમના સંચાલન માટે કોઈકે ખર્ચ ઉઠાવવો પડે છે, પરંતુ સેન્ટ્રલ બેંકનું પ્રાથમિક લક્ષ્ય ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનને સુરક્ષિત રાખવાનું અને તેને પ્રોત્સાહન આપવાનું જ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ પ્રસ્તાવિત નિયમો માત્ર વેપારીઓ (Merchants) માટે હોઈ શકે છે, તેથી સામાન્ય ગ્રાહકોએ ગભરાવાની જરૂર નથી.
આ સમાચારની મુખ્ય બાબતો:
-
ગ્રાહકો માટે UPI અગાઉની જેમ ફ્રી: દૂધ, શાકભાજી, કરિયાણું કે ઓટો-ટેક્સી જેવા રોજિંદા વ્યવહારો કરતી સામાન્ય જનતા પર કોઈ જ વધારાનો ચાર્જ નહીં લાગે. ગ્રાહકો દૈનિક ₹1 લાખ સુધીના ટ્રાન્ઝેક્શન વિના મૂલ્યે કરી શકશે.
-
માત્ર 5% ટ્રાન્ઝેક્શન પર જ સંભવિત અસર: દેશમાં થતા કુલ UPI વ્યવહારોમાંથી 95% ટ્રાન્ઝેક્શન ₹2,000થી ઓછી રકમના હોય છે. જેથી માત્ર 5% જેટલા મોટા મર્ચન્ટ ટ્રાન્ઝેક્શન જ આ મર્યાદામાં આવે છે.
-
ચાર્જનું દર અને અમલીકરણ: જો આ પ્રસ્તાવ ભવિષ્યમાં લાગુ થાય તો પણ શુલ્ક 0.25% થી 0.4% ની આસપાસ હોઈ શકે છે. આ નિયમો ક્યારથી અને કેવી રીતે અમલમાં આવશે તે અંગે હાલ ઉચ્ચ સ્તરે વિચાર-વિમર્શ ચાલી રહ્યો છે.
