દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના આસમાને પહોંચેલા ભાવ વચ્ચે વાહનચાલકો માટે ઇંધણનું એક-એક ટીપું કિંમતી બની ગયું છે. સામાન્ય રીતે મોટાભાગના લોકો પેટ્રોલ પંપ પર ગાડીમાં ઇંધણ ભરાવતી વખતે ડિજિટલ મીટર પર ‘0’ (ઝીરો) જોવાની ખાતરી રાખે છે અને માની લે છે કે તેઓ છેતરપિંડીથી બચી ગયા. પરંતુ સાવધાન! માત્ર ઝીરો જોવો પૂરતો નથી. આજના સમયમાં પેટ્રોલ પંપ પર ગ્રાહકોની નજર સામે જ ઓછું ઇંધણ પધરાવી દેવાની અનેક હાઈટેક અને સ્માર્ટ રીતો સામે આવી છે, જેનાથી સામાન્ય વાહનચાલક અજાણ રહે છે.
પેટ્રોલ પંપ પર ગ્રાહકોને શિકાર બનાવતી 3 મુખ્ય ટ્રિક્સ:
૧. ‘જુગલબંધી’ દ્વારા ધ્યાન ભટકાવવું (The Distraction Trick): આ રમતમાં પંપ પરના બે કર્મચારીઓ સાથે મળીને કામ કરે છે. તમે જેવા પંપ પર પહોંચો કે તરત જ એક કર્મચારી તમારી પાસે આવીને પેમેન્ટ મોડ (કેશ કે કાર્ડ), માઇલેજ અથવા કોઈ સ્કીમ અંગે વાતો કરીને તમારું ધ્યાન ભટકાવશે. બરાબર એ જ સેકન્ડે બીજો કર્મચારી નોઝલ દબાવીને ઇંધણ ભરવાનું શરૂ કરી દેશે. તમારું ધ્યાન મીટર કે નોઝલ પર ન હોવાના કારણે તમને ઓછું પેટ્રોલ મળે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા રહે છે.
૨. શોર્ટ રિફ્યુઅલિંગ અથવા અધવચ્ચે અટકાવવું (The Pause Trick): ધારો કે તમે ૧૦૦૦ રૂપિયાનું પેટ્રોલ ભરાવવાનું કહ્યું. કર્મચારી પેટ્રોલ ભરવાનું શરૂ કરશે અને ૨૦૦ કે ૩૦૦ રૂપિયા પર પહોંચતા જ કોઈ બહાનું બતાવીને અથવા જાણીજોઈને પ્રક્રિયા અટકાવી દેશે. ત્યારબાદ તમારી માફી માગીને તે મીટર ‘રીસેટ’ (ઝીરો) કર્યા વગર જ ત્યાંથી જ આગળ પેટ્રોલ ભરવાનું શરૂ કરી દેશે. આ સ્થિતિમાં ગ્રાહક ગણતરીમાં ગૂંચવાઈ જાય છે અને વાસ્તવિક રકમ કરતાં ઘણું ઓછું ઇંધણ ગાડીમાં પહોંચે છે.
૩. નોઝલ અને પાઇપની ગરબડ: તકનીકી નિષ્ણાતોના મતે, જો ઇંધણ ભરવાની પ્રક્રિયા પૂરી થયા પછી કર્મચારી નોઝલને તરત જ ખેંચી લે, તો પાઇપ અથવા નોઝલના અગ્રભાગમાં થોડું પેટ્રોલ અટકેલું રહી જાય છે. આ જથ્થો ભલે ઓછો દેખાતો હોય, પરંતુ દિવસભરમાં સેંકડો વાહનો સાથે આવું થતાં પંપ માલિકોને મોટો ફાયદો અને ગ્રાહકોને નુકસાન થાય છે.
જો છેતરપિંડીની શંકા જાય તો તાત્કાલિક આ પગલાં ભરો:
-
૫ લિટરના જારની માંગ કરો: દરેક પેટ્રોલ પંપ પર સરકાર દ્વારા પ્રમાણિત ‘૫ લિટરનું માપણી જાર’ (Testing Jar) રાખવું કાયદેસર રીતે ફરજિયાત છે. જો તમને જથ્થામાં શંકા હોય, તો તમે મેનેજરને કહીને તેમાં પેટ્રોલ નખાવી માપ ચેક કરી શકો છો.
-
લેખિત ફરિયાદ: દરેક પંપ પર કમ્પ્લેઇન બુક હોય છે, જેમાં તમે તમારી ફરિયાદ નોંધી શકો છો. આ સિવાય સંબંધિત પેટ્રોલિયમ કંપની (HPCL, IOCL, BPCL) ના ગ્રાહક સેવા નંબર પર ઓનલાઈન ફરિયાદ પણ નોંધાવી શકાય છે.
સ્માર્ટ ગ્રાહક બનવા માટે આ ૫ ગોલ્ડન રૂલ્સ યાદ રાખો:
-
ઇંધણ ભરાવતી વખતે મોબાઈલ વાપરવાનું કે કર્મચારીઓ સાથે બિનજરૂરી વાતો કરવાનું ટાળો.
-
મીટર પર ‘ઝીરો’ જોવા ઉપરાંત પેટ્રોલની કિંમત (Rate) અને કુલ જથ્થો (Volume) પણ ધ્યાનથી જુઓ.
-
પેટ્રોલ ભરાઈ ગયા પછી મશીનમાંથી નીકળતી કોમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ રસીદ (Receipt) લેવાનો આગ્રહ ચોક્કસ રાખો.
-
કર્મચારીના હાથમાં રહેલી નોઝલ જ્યાં સુધી ઓટો-કટ (Auto-cut) ના થાય ત્યાં સુધી તેના પર નજર રાખો.
