દેશની રાજધાની દિલ્હી સહિત અનેક વિસ્તારોમાં ચોમાસાની ઋતુ વચ્ચે સ્વાઇન ફ્લૂ (H1N1 વાયરસ) નો પ્રકોપ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડા મુજબ, ઓગસ્ટ માસના અંત સુધીમાં દિલ્હીમાં H1N1 ના ૧,૭૭૭થી વધુ દર્દીઓ નોંધાઈ ચૂક્યા છે. ગત વર્ષે આ જ સમયગાળા દરમિયાન આ આંકડો માત્ર ૨૨૯ હતો, જે દર્શાવે છે કે આ વર્ષે કેસોમાં લગભગ ૮ ગણો જંગી વધારો થયો છે.
આરોગ્ય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર H1N1 એ ‘ઈન્ફ્લુએન્ઝા A’ પ્રકારનો વાયરસ છે, જે માનવ શરીરના શ્વસનતંત્ર (નાક, ગળું અને ફેફસાં) ને સીધું સંક્રમિત કરે છે. બદલાતા હવામાન અને વરસાદી માહોલને કારણે આ વાયરસ વધુ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે.
અવગણવા ન જોઈએ તેવા ૭ મુખ્ય લક્ષણો: ૧. અચાનક ઝડપથી તાવ આવવો અને ઠંડી લાગવી.
૨. સતત ખાંસી થવી અને ગળામાં અસહ્ય બળતરા કે દુખાવો થવો.
૩. માથાનો તીવ્ર દુખાવો અને શરીરમાં અતિશય થાક લાગવો.
૪. સ્નાયુઓ અને સાંધાઓમાં કળતર તથા તીવ્ર દુખાવો.
૫. સતત નાક વહેવું અથવા બંધ થઈ જવું.
૬. શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા છાતીમાં ભારેપણું અનુભવાવું.
૭. ઉલટી અને ઝાડા થવા (વિશેષ કરીને બાળકોમાં).
સંક્રમણ ફેલાવાના કારણો અને જોખમી જૂથ: આ વાયરસ સંક્રમિત વ્યક્તિના છીંકવા કે ખાંસવાથી હવામાં ફેલાતા ટીપાં દ્વારા તેમજ વાયરસ ધરાવતી સપાટીને સ્પર્શ કર્યા બાદ મોં કે નાક પર હાથ લગાડવાથી ફેલાય છે. નાના બાળકો, ૬૫ વર્ષથી વધુ વયના વડીલો, સગર્ભા મહિલાઓ અને ડાયાબિટીસ, અસ્થમા કે હૃદયરોગ જેવી ગંભીર બીમારી ધરાવતા લોકો માટે આ વાયરસ વધુ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
બચાવ માટે તબીબી સલાહ: ડૉક્ટરો ભીડભાડવાળી જગ્યાઓ પર માસ્ક પહેરવાની, વારંવાર સાબુથી હાથ ધોવાની અને સ્વચ્છતા જાળવવાની ખાસ સલાહ આપી રહ્યા છે. લક્ષણો દેખાય તો સ્વ-દવા (Self-medication) લેવાને બદલે તાત્કાલિક RT-PCR ટેસ્ટ કરાવીને તબીબી માર્ગદર્શન હેઠળ જ સારવાર શરૂ કરવી જરૂરી છે.
