નાના બાળકોમાં નાની વયે વધતા જતા ગંભીર રોગો અને કથળતા સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય શાળા સંચાલક મહામંડળ દ્વારા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રજૂઆત કરવામાં આવી છે. મહામંડળે રાજ્યના શિક્ષણમંત્રીને પત્ર લખીને ગુજરાતની તમામ શાળાઓની કેન્ટીન તેમજ શાળા વિસ્તારની 100 મીટરની ત્રિજ્યામાં જંક ફૂડ, પેકેટ ફૂડ, વધુ પડતા તેલ-મસાલા અને ખાંડયુક્ત ખાદ્યપદાર્થોના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાની તાકીદની માંગ કરી છે.
મહારાષ્ટ્ર મોડેલનો હવાલો: બાળપણથી જ સુધરશે આહારની આદતો
મહામંડળે પોતાના પત્રમાં મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં શાળાઓની 50 મીટર ત્રિજ્યામાં મુકાયેલા જંક ફૂડ પ્રતિબંધના મોડેલનો હવાલો આપ્યો છે. આ જ ધોરણે ગુજરાતમાં પણ વિદ્યાર્થીઓના સ્વાસ્થ્ય રક્ષણ માટે કડક અને તાત્કાલિક પગલાં લેવાની હિમાયત કરવામાં આવી છે.
પત્રમાં જણાવાયું છે કે:
-
બાળપણ (3 વર્ષની વય)થી લઈને યુવાની (18 વર્ષની વય) સુધીનો સૌથી મહત્વનો સમય વિદ્યાર્થીઓ શાળામાં વિતાવે છે.
-
આ સમય દરમિયાન જ તેમની ખાણીપીણી અને જીવનશૈલીની કાયમી આદતો કેળવાય છે.
-
જો શાળા પરિસરમાં જ બિનઆરોગ્યપ્રદ ખોરાક મળશે તો ભવિષ્યની પેઢીનું સ્વાસ્થ્ય જોખમાશે. આથી કેન્ટીનમાં માત્ર પૌષ્ટિક અને સાત્વિક આહાર જ મળવો જોઈએ.
આધુનિક નાસ્તાને બદલે દેશી આહાર પર ભાર: સીંગ, ચણા અને મમરાનો યુગ પાછો લાવવા હાકલ
બાળકોના ઉત્તમ શારીરિક અને માનસિક વિકાસ માટે મહામંડળે પ્રોસેસ્ડ અને જંક ફૂડના સ્થાને પરંપરાગત દેશી નાસ્તાને પ્રાધાન્ય આપવા વિનંતી કરી છે.
-
દેશી વિકલ્પો: સીંગ, ચણા, મમરા, સેવ અને પૌષ્ટિક વાનગીઓને શાળા કેન્ટીનમાં ફરી સ્થાપિત કરવી.
-
આરોગ્યપ્રદ આદતો: બાળકોમાં નાનપણથી જ કુદરતી અને પૌષ્ટિક આહાર પ્રત્યે રુચિ કેળવાય તેવો પ્રયાસ કરવો.
કડક SOP, કેન્ટીન રજિસ્ટ્રેશન અને નિયમભંગ પર સખત કાર્યવાહીની માંગ
આ નવી વ્યવસ્થાને માત્ર કાગળ પર રાખવાના બદલે પારદર્શક અને અસરકારક બનાવવા માટે મહામંડળે સરકાર પાસે કડક SOP (Standard Operating Procedure) જાહેર કરવાની માંગ કરી છે:
-
ફરજિયાત રજિસ્ટ્રેશન: શાળાની તમામ કેન્ટીનોનું સ્થાનિક ગ્રામ પંચાયત, નગરપાલિકા કે મહાનગરપાલિકામાં રજિસ્ટ્રેશન ફરજિયાત બનાવવું.
-
સત્તાવાર તપાસ: કેન્ટીનમાં પીરસાતા ખોરાકની સમયાંતરે સરકારી અધિકારીઓ દ્વારા સત્તાવાર તપાસ થવી જોઈએ.
-
વાલીઓની દેખરેખ: જાગૃત વાલીઓની એક ટીમ બનાવી આ તપાસ પ્રક્રિયામાં તેમની સીધી ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવી.
-
શિક્ષાત્મક પગલાં: જો કોઈ શૈક્ષણિક સંસ્થા કે કેન્ટીન સંચાલક આ નિયમોનું પાલન ન કરે, તો તેની સામે કડક શિક્ષાત્મક અને દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
