નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે (Supreme Court) સ્ટેટ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) સહિત તમામ સરકારી બેન્કોની કામગીરી અને લોન આપવાની પક્ષપાતી પદ્ધતિ સામે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી કડક વલણ અપનાવ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અત્યંત આકરા શબ્દોમાં બેન્કોની ઝાટકણી કાઢતા કહ્યું છે કે, સામાન્ય નાગરિકોને નાની લોન માટે ધક્કે ચડાવવામાં આવે છે, જ્યારે મોટા ઉદ્યોગપતિઓ પર કોઈપણ ઉંડી તપાસ વગર કરોડો રૂપિયાની લહાણી કરી દેવાય છે.
📉 “ગરીબો માટે લોઢાના ચણા, ઉદ્યોગપતિઓ માટે આસાનીથી કરોડોની લોન”
જસ્ટિસ અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ અને જસ્ટિસ આર. મહાદેવનની ખંડપીઠે સુનાવણી દરમિયાન બેન્કિંગ સેક્ટરના આ ચિંતાજનક ટ્રેન્ડ પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. કોર્ટે નોંધ્યું કે:
-
સામાન્ય વર્ગની હાલાકી: દેશના ગરીબ કે મધ્યમ વર્ગના માણસને પોતાના નાના વ્યવસાય કે અંગત કામ માટે નજીવી લોન જોઈતી હોય, તો પણ બેન્કોના ચક્કર કાપી-કાપીને લોઢાના ચણા ચાવવા પડે છે. કડક કાગળિયાંની વિધિ અને અસંખ્ય ધક્કા બાદ પણ તેમને લોન મળવી મુશ્કેલ બને છે.
-
અમીરોને બખ્ખાં: બીજી તરફ, મોટા-મોટા અમીરો અને વગદાર કંપનીઓને યોગ્ય ચકાસણી કે ભવિષ્યના વિચાર વગર આંખ બંધ કરીને કરોડો રૂપિયાની લોન પાસ કરી દેવાય છે. આડકતરી રીતે આ જ લોન પાછળથી ડૂબી જાય છે (NPA થઈ જાય છે) અને દેશના અર્થતંત્રને મોટું નુકસાન પહોંચાડે છે.
🏢 હરિયાણાની કંપનીના ૮ કરોડના ડખામાં કોર્ટે બતાવી આંખ
સુપ્રીમ કોર્ટે જે કેસની સુનાવણી દરમિયાન આ આકરી ટકોર કરી છે, તે મામલો હરિયાણાની એક ડિફોલ્ટર કંપની સાથે જોડાયેલો છે. આ કંપનીએ વર્ષ ૨૦૧૯માં એસબીઆઈ (SBI) પાસેથી ૮.૦૯ કરોડ રૂપિયાની મોટી લોન લીધી હતી. લોન લીધા બાદ કંપનીએ એક પણ હપ્તો ન ચૂકવતાં બેન્કે આ ખાતાને NPA (ડૂબત ખાતું) જાહેર કરવું પડ્યું હતું.
આશરે ૬ વર્ષ સુધી હાથ અધ્ધર રાખ્યા બાદ કંપનીએ કોર્ટમાં એવી ચાલાકીભરી દલીલ કરી કે તે વ્યાજ વગર માત્ર મૂળ રકમ (Principal Amount) જ ચૂકવવા તૈયાર છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કંપનીની આ શરતને ફગાવી દઈને તેની અરજી સાફ ઇનકાર સાથે રદ કરી દીધી છે.
🎯 લોન પાસ કરનારા SBI ના અધિકારીઓ પણ રડારમાં
સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મામલે કડક આદેશ આપતા ડિફોલ્ટર કંપનીની તમામ સંપત્તિ તાત્કાલિક જપ્ત કરવાનો હુકમ કર્યો છે. આ સાથે જ, આટલી મોટી લોન પાસ કરનારા એસબીઆઈના જવાબદાર અધિકારીઓની ઘોર બેદરકારીની પણ આકરી ટીકા કરી છે.
કોર્ટની છેલ્લી ટકોર: સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે હવે સમય આવી ગયો છે કે બેન્કો પોતાની લોન વિતરણ અને રિકવરીની આખી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, નિષ્પક્ષ અને માનવીય બનાવે. બેન્કિંગ સિસ્ટમનો ખરો ફાયદો આર્થિક રીતે નબળા વર્ગને મળવો જોઈએ, નહીં કે માત્ર ગણતરીના ઉદ્યોગપતિઓને.
