ભાવનગરના સેદરડા ગામમાં 152 વર્ષથી જીવંત છે માતાજીની ભવાઈની પરંપરા, નવરાત્રિમાં ધાર્મિક નાટકો નિહાળવા ઉમટી પડે છે મેદની
ડિજિટલ યુગમાં મનોરંજનના સાધનો બદલાયા છે ત્યારે ભાવનગર જિલ્લાના મહુવા તાલુકામાં આવેલું સેદરડા ગામ પોતાની ૧૫૨ વર્ષ જૂની લોકસંસ્કૃતિ અને ધાર્મિક વિરાસતને આજે પણ જીવંત રાખી રહ્યું છે. અહીં નવરાત્રિ દરમિયાન માત્ર ગરબા જ નહીં પરંતુ માતાજીની ભવાઈ અને પૌરાણિક નાટકોના મંચન દ્વારા શ્રદ્ધાનો અનોખો સંગમ સર્જાય છે. રાજાશાહીના સમયથી ચાલી આવતી આ પરંપરાને જોવા માટે દર વર્ષે આસપાસના વિસ્તારોમાંથી હજારો શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડે છે.
ઐતિહાસિક પરંપરા અને આયોજનની મુખ્ય વિગતો:
-
ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ: લોકવાયકા મુજબ, પાવાગઢથી દૂધની ધારાવાળી માતાજીને સેદરડા ગામમાં પધરાવ્યા બાદથી નવરાત્રિ ઉત્સવની શરૂઆત થઈ હતી. રાજવાડાના સમયમાં દરબારશ્રી વિહા દાદા ગોહિલ દ્વારા માતાજીની સ્થાપના કરાવાઈ હતી અને તમામ ખર્ચ દરબાર પરિવાર ઉઠાવતો હતો. રાજાશાહી બાદ આજે પણ ગ્રામજનો અને ખેડૂતો એક થઈને આ વિરાસતને અવિરત ચલાવી રહ્યા છે.
-
પૌરાણિક નાટકોનું મંચન: નવરાત્રિના નવ દિવસો દરમિયાન ગામના ચોકમાં રાજા ભરથરી, હરિશ્ચંદ્ર-તારામતી, રા’ નવઘણ, અભિમન્યુ ચક્રવ્યૂહ અને જોગીદાસ ખુમાણ જેવા સંસ્કૃતિ અને બલિદાન દર્શાવતા પ્રેરણાદાયી ધાર્મિક-ઐતિહાસિક નાટકો ભજવવામાં આવે છે.
-
સ્થાનિક કલાકારોનું યોગદાન: આ આયોજનને સફળ બનાવવા માટે નવરાત્રિ મંડળના ૫૦ થી ૬૦ જેટલા સ્થાનિક કલાકારો અને સભ્યો ઉત્સાહભેર સેવાઓ આપે છે.
-
દશેરાએ હવન અને ચોરાસી: વિજયાદશમી (દશેરા)ના પવિત્ર દિવસે હવનનું આયોજન કરી સાધુ-સંતો અને બ્રાહ્મણોની ચોરાસી કરીને ધાર્મિક વિધિઓ પૂર્ણ કરવામાં આવે છે, ત્યારબાદ માતાજીને નિજ સ્થાને પધરાવવામાં આવે છે.
-
સામાજિક સમરસતા: તમામ સમાજના લોકો તન, મન અને ધનથી સહયોગ આપી જાતિ-ધર્મના ભેદભાવ વિના એક થઈને આ વિરાસત જાળવી રહ્યા છે, જે કોમી એકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.










