રાત્રે ઇયરબડ્સ લગાવીને સૂવાની ટેવ: કાન અને મગજ માટે ગંભીર નુકસાનદાયી

રાત્રે ઊંઘવા માટે ઇયરબડ્સ, નેકબેન્ડ કે હેડફોન પર ગીતો/પોડકાસ્ટ સાંભળવાની આદત ભલે આરામદાયક લાગે, પરંતુ નિષ્ણાતો (ડૉ. દીપાંશુ ગુરનાની – ENT સ્પેશિયાલિસ્ટ) અનુસાર આખી રાત કાનમાં ઇયરબડ્સ રાખવાથી બહેરાશ આવી શકે છે અને ઊંઘની કુદરતી પ્રક્રિયા તથા મગજ પર નકારાત્મક અસર પડે છે.

અહેવાલના મુખ્ય મુદ્દાઓ

• મગજ પર અસર: મોટો કે વારંવાર બદલાતો અવાજ ઊંઘ દરમિયાન મગજને ઉત્તેજિત રાખે છે, જેથી મગજ સંપૂર્ણ આરામ મોડમાં જઈ શકતું નથી. પરિણામે ઊંઘની ગુણવત્તા બગડે છે અને બીજા દિવસે થાક, એકાગ્રતાનો અભાવ તથા ચીડિયાપણું રહે છે.

• ઇયરબડ્સ લગાવીને સૂવાના ૭ મુખ્ય જોખમો:

  1. કાન પર દબાણ: ઓશીકા અને કાન વચ્ચે દબાણથી દુખાવો થાય છે.

  2. મેલ (ઈયરવેક્સ) જમા થવો: વેક્સ અંદર ધકેલાતાં કાન બંધ થવા અને સાંભળવાની ક્ષમતા ઘટવાની સમસ્યા થાય છે.

  3. ઇન્ફેક્શન: હવા ચુસ્ત બંધ થતાં કાનમાં ભેજ ફસાય છે અને ઇન્ફેક્શન થાય છે.

  4. ખંજવાળ અને બળતરા: ત્વચામાં ભેજ અને ઘર્ષણ વધવાથી તકલીફ થાય છે.

  5. દુખાવો: એક પડખે સૂવાથી સતત દબાણ રહે છે.

  6. સાંભળવાની ક્ષમતા પર અસર: સંવેદનશીલ કોષો નુકસાન પામતાં બહેરાશ આવી શકે છે.

  7. ખરાબ ઊંઘ: સતત વાગતો ઑડિયો મગજને વ્યસ્ત રાખે છે.

• કાન નુકસાન પામવાના લક્ષણો:

  • વોલ્યુમ વધારવાની જરૂર પડવી.

  • કાનમાં ઘંટડી/સીટી કે અન્ય અવાજો સંભળાવા (Tinnitus).

  • કાનમાં દુખાવો, ખંજવાળ કે પ્રવાહી નીકળવું.

• સુરક્ષિત અવાજની મર્યાદા:

  • ૭૦ ડેસિબલ (dB) કે તેથી ઓછો અવાજ સુરક્ષિત ગણાય છે.

  • ઇયરબડ્સનું વોલ્યુમ મહત્તમ ક્ષમતાના ૫૦-૬૦% સુધી જ રાખવું.

• બચાવ અને સુધારાના ઉપાયો:

  • ઇયરબડ્સના બદલે એક્સટર્નલ સ્પીકર (ધીમા અવાજે), વ્હાઇટ નોઇઝ મશીન કે પિલો સ્પીકરનો ઉપયોગ કરવો અને સ્લીપ ટાઇમર સેટ કરવું.

  • ઇયરબડ્સ ક્યારેય અન્ય વ્યક્તિ સાથે શેર ન કરવા (ઇન્ફેક્શનનું જોખમ).