નવી દિલ્હી | વર્ષોથી ભારતીય બજારમાં લોકપ્રિય રહેલા Old Monk રમને લઈને અચાનક સર્જાયેલા વિવાદે ગ્રાહકોમાં અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર ‘Old Monk Unsafe’ અથવા ‘Old Monk Ban’ જેવી ચર્ચાઓ વચ્ચે હકીકત એ છે કે સમગ્ર Old Monk બ્રાન્ડ પર પ્રતિબંધ મૂકાયો નથી, પરંતુ ચોક્કસ વેરિઅન્ટ અને ચોક્કસ ઉત્પાદન એકમોને લગતી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
ખરેખર વાંધો શું છે?
ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણ પ્રાધિકરણ FSSAI દ્વારા કરવામાં આવેલી તપાસમાં કેટલાક રમ અને વ્હિસ્કીના ઉત્પાદનોમાં કૃત્રિમ અથવા ‘નેચર-આઇડેન્ટિકલ’ ફ્લેવરિંગનો ઉપયોગ થયો હોવાના મુદ્દા સામે આવ્યા હતા.
FSSAIના વાંધા મુજબ રમ અને વ્હિસ્કીની ઓળખ તથા સ્વાદ-સુગંધ નિર્ધારિત ઉત્પાદન પ્રક્રિયા, કાચા માલ, ડિસ્ટિલેશન અને એજિંગ જેવી પ્રક્રિયાઓ સાથે જોડાયેલી હોવી જોઈએ. બહારથી ફ્લેવરિંગ ઉમેરવામાં આવે તો ઉત્પાદનના વર્ગીકરણ અને લેબલિંગ અંગે નિયમનકારી પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
Old Monkના કેટલાક ચોક્કસ વેરિઅન્ટ પણ આ કાર્યવાહી હેઠળ આવ્યા છે. અહેવાલો મુજબ Old Monk The Legend, Old Monk Gold Reserve અને Old Monk XXX Matured Rum સામે કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ થયો છે.
‘અસુરક્ષિત’ અને ‘નિયમભંગ’ વચ્ચેનો તફાવત
અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે FSSAIની કાર્યવાહીનો અર્થ એવો નથી કે Old Monk પીવાથી તાત્કાલિક ઝેર અથવા ગંભીર આરોગ્ય જોખમ ઊભું થાય છે.
ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં કાર્યવાહીનું મુખ્ય કારણ ઉત્પાદનના ફ્લેવરિંગ, રચના અને લેબલિંગ સંબંધિત નિયમોનું પાલન હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે. ઉત્પાદકોએ પણ કોર્ટમાં દલીલ કરી છે કે ઉત્પાદન માનવ વપરાશ માટે અસુરક્ષિત હોવાનું કોઈ સ્પષ્ટ તારણ આપવામાં આવ્યું નથી.
કંપનીઓએ કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો
Old Monkના ઉત્પાદક Mohan Meakin સહિત સંબંધિત ઉત્પાદકોએ FSSAIની કાર્યવાહી સામે બોમ્બે હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે.
10 ઓગસ્ટની સુનાવણી બાદ બોમ્બે હાઈકોર્ટે FSSAIને જવાબ રજૂ કરવા માટે સમય આપ્યો છે અને આગામી સુનાવણી 24 ઓગસ્ટે રાખવામાં આવી છે. હાલના તબક્કે કોર્ટ તરફથી ઉત્પાદકોને અંતિમ રાહત મળી નથી.
અહેવાલ મુજબ હાલના સ્ટોક અંગે ચોક્કસ શરતો સાથે ‘Rum Flavoured Spirit’ તરીકે રીલેબલિંગ કરવાની જોગવાઈનો પણ મુદ્દો સામે આવ્યો છે, જ્યારે નવા સ્ટોકના ઉત્પાદન અને વેચાણ અંગે પ્રતિબંધ યથાવત્ રાખવામાં આવ્યો છે.
વર્ષોથી ચાલતી પ્રક્રિયા પર હવે સવાલ કેમ?
આ સમગ્ર વિવાદે એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો કર્યો છે—જો આ ઉત્પાદનો વર્ષોથી બજારમાં વેચાતા હતા, તો ઉત્પાદન પ્રક્રિયા અને લેબલિંગ અંગેની ખામીઓ હવે કેમ સામે આવી?
FSSAIની કડક કાર્યવાહીથી માત્ર Old Monk નહીં પરંતુ અન્ય લોકપ્રિય રમ અને વ્હિસ્કી બ્રાન્ડ્સ પણ નિયમનકારી તપાસના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે. આ મામલો હવે માત્ર એક બ્રાન્ડનો વિવાદ ન રહીને ભારતમાં આલ્કોહોલિક બેવરેજિસના ઉત્પાદન, ફ્લેવરિંગ અને લેબલિંગના ધોરણો અંગેની મોટી ચર્ચા બની રહ્યો છે.
ગ્રાહકો માટે હાલનો સંદેશ
તેથી ‘વર્ષોથી વેચાતો રમ અચાનક ઝેરી કે અસુરક્ષિત બની ગયો’ એવો સીધો નિષ્કર્ષ કાઢવો યોગ્ય નથી. હાલનો વિવાદ મુખ્યત્વે ચોક્કસ વેરિઅન્ટ, ઉત્પાદન પ્રક્રિયા અને નિયમનકારી ધોરણોના પાલન સાથે સંબંધિત છે.
હવે સમગ્ર નજર બોમ્બે હાઈકોર્ટની આગામી સુનાવણી અને FSSAIના જવાબ પર રહેશે. ત્યારબાદ સ્પષ્ટ થશે કે સંબંધિત ઉત્પાદનો અંગે નિયમનકારી કાર્યવાહી કઈ દિશામાં આગળ વધે છે.
