રાજ્યના ઔદ્યોગિક વિકાસને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા અને વર્ષ 2047 સુધીના દીર્ઘકાલીન આર્થિક લક્ષ્યાંકોને સિદ્ધ કરવા માટે ગુજરાત સરકારે પોતાની નવી ઔદ્યોગિક નીતિ-2026 (Industrial Policy-2026) ની જાહેરાત કરી છે. આ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવાનો, વિદેશી રોકાણ આકર્ષવાનો અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે સાનુકૂળ વાતાવરણ પૂરું પાડવાનો છે. નવી નીતિમાં આધુનિક ટેકનોલોજી, ટકાઉ વિકાસ (Sustainability) અને ઇનોવેશન પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
નવી નીતિના મુખ્ય ‘ફોકસ સેક્ટર્સ’
ભવિષ્યની વૈશ્વિક જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે નીચેના ક્ષેત્રોને અગ્રતા આપી છે:
-
ગ્રીન એનર્જી: ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને રિન્યુએબલ એનર્જીના સાધનોનું ઉત્પાદન.
-
હાઇ-ટેક ઉદ્યોગો: સેમિકન્ડક્ટર સહાયક (Ancillary) ઉદ્યોગો, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ રિસાયક્લિંગ, ડ્રોન અને રોબોટિક્સ.
-
પરંપરાગત અને કેમિકલ્સ: ટેક્સટાઇલ, ટેકનિકલ ટેક્સટાઇલ અને એડવાન્સ કેમિકલ્સ.
-
અન્ય મહત્વના ક્ષેત્રો: હેલ્થકેર, એગ્રો-પ્રોસેસિંગ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ.
R&D અને ઇનોવેશન માટે ખાસ ₹300 કરોડની સ્કીમ
રાજ્યમાં રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (R&D) પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે સરકારે મોટી જાહેરાત કરી છે:
-
ઓછામાં ઓછું ₹300 કરોડનું રોકાણ કરનારા પ્રથમ 5 R&D કેન્દ્રોને વિશેષ નાણાકીય પ્રોત્સાહનો મળશે.
-
આ અંતર્ગત મૂડી સબસિડી, જમીન ખરીદીમાં સહાય, કર્મચારીઓનો ખર્ચ અને પેટન્ટ મેળવવા માટે આર્થિક મદદ કરાશે.
-
વૈશ્વિક કક્ષાની કંપનીઓને આકર્ષવા માટે આધુનિક ‘ગુજરાત રિસર્ચ એન્ડ ઇનોવેશન પાર્ક’ ની સ્થાપના કરવામાં આવશે.
સ્ટાર્ટઅપ્સ અને મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકોને વિશેષ બૂસ્ટ
સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે સરકાર માસિક ભથ્થું અને સીડ ફંડિંગ સપોર્ટ પૂરો પાડશે:
-
ફિનટેક, બાયોટેક, ગ્રીન એન્ટરપ્રાઇઝ અને મહિલા સંચાલિત સ્ટાર્ટઅપ્સને વધારાની સહાય આપવામાં આવશે.
-
મહિલા ઉદ્યોગકારો માટે વ્યાજ સબસિડી, ભાડા સહાય અને વિશેષ એક્સેલરેટર પ્રોગ્રામ શરૂ કરાશે.
પર્યાવરણ સુરક્ષા અને ‘Project T.H.R.I.V.E.’
ઔદ્યોગિક વિકાસની સાથે પર્યાવરણની જાળવણી માટે પણ નીતિમાં કડક અને પ્રોત્સાહક જોગવાઈઓ છે:
-
ગ્રીન મેન્યુફેક્ચરિંગ: વેસ્ટવોટર રિસાયક્લિંગ અને ઝીરો લિક્વિડ ડિસ્ચાર્જ (ZLD) પ્લાન્ટ સ્થાપનારા એકમોને સબસિડી મળશે.
-
પ્રોજેક્ટ T.H.R.I.V.E.: ભીડભાડવાળા શહેરી વિસ્તારોમાંથી ઉદ્યોગોને બહાર સુરક્ષિત ઝોનમાં ખસેડવા માટે ખાસ પ્રોત્સાહનો અપાશે.
-
કામદાર કલ્યાણ: ઔદ્યોગિક કામદારો માટે આવાસ (હાઉસિંગ), ખાનગી ઔદ્યોગિક પાર્ક અને કૌશલ્ય વર્ધન (Skill Development) કેન્દ્રો ઊભા કરાશે.
ઉદ્યોગ જગતનો આવકાર: આ નવી નીતિ અંગે ઉદ્યોગ જગતના નિષ્ણાતોએ ખૂબ જ સકારાત્મક પ્રતિભાવ આપ્યો છે. ખાસ કરીને MSME (લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો) અને મેગા પ્રોજેક્ટ્સ બંને માટે રાખવામાં આવેલી લવચીક (Flexible) પ્રોત્સાહન વ્યવસ્થાને કારણે રાજ્યમાં મોટાપાયે નવું રોકાણ અને રોજગારીની તકો ઊભી થાય તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ છે.
