પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં ભોજન અને સંસ્કૃતિ હંમેશાં કેન્દ્રસ્થાને રહ્યા છે. તાજેતરમાં રાજ્યના મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ એક મોટી લોકકલ્યાણકારી જાહેરાત કરીને રાજકીય માહોલ ગરમાવી દીધો છે. મુખ્યમંત્રીએ જાહેરાત કરી છે કે, હવે રાજ્યભરની વિશેષ કેન્ટીનોમાં ગરીબો અને જરૂરિયાતમંદોને માત્ર ₹5 માં માછલી અને ભાત (Fish and Rice) આપવામાં આવશે.
આ નિર્ણયને વિપક્ષ દ્વારા ફેલાવવામાં આવતી અફવાઓ સામે ભાજપના વળતા પ્રહાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
1. ભોજન પર પ્રતિબંધની અફવાઓ વચ્ચે ભાજપનો વળતો પ્રહાર
આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ આર્થિક રીતે નબળા વર્ગોને અત્યંત સસ્તું અને પૌષ્ટિક ભોજન પૂરું પાડવાનો છે. આ માટે સમગ્ર બંગાળમાં ખાસ કેન્ટીનો શરૂ કરવામાં આવશે.
આ જાહેરાત એવા સમયે આવી છે જ્યારે વિરોધ પક્ષ તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) ના નેતાઓએ ભાજપ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. TMCએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે, જો ભાજપ સત્તામાં આવશે તો બંગાળમાં માછલી, માંસ અને ઈંડાના વપરાશ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી દેશે. બંગાળી સંસ્કૃતિમાં માછલી-ભાત દૈનિક આહારનો અનિવાર્ય ભાગ હોવાથી આ મુદ્દો ઘણો સંવેદનશીલ બન્યો હતો, જેનો સીએમ સુવેન્દુ અધિકારીએ આ યોજના દ્વારા જડબાતોડ જવાબ આપ્યો છે.
2. બંગાળની ‘ફૂડ કલ્ચર’ને ભાજપનો પૂર્ણ ટેકો
ભાજપે તૃણમૂલ કોંગ્રેસના તમામ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવીને ફગાવી દીધા છે. પક્ષના અગ્રણી નેતાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બંગાળની પરંપરા કે ખાનપાનની આદતો સામે કોઈ આકરાં પગલાં લેવામાં આવશે નહીં.
સ્થાનિક સંસ્કૃતિનું સન્માન: પોતાની વાત સાબિત કરવા માટે ભાજપના વરિષ્ઠ નેતાઓ અને સાંસદ અનુરાગ ઠાકુર સહિતના પદાધિકારીઓએ ચૂંટણી રેલીઓ અને જાહેર પ્રસંગોએ સ્થાનિક લોકો સાથે માછલી-ભાતની મિજબાનીમાં ભાગ લીધો હતો અને બંગાળી ફૂડ કલ્ચર પ્રત્યે પોતાનો આદર વ્યક્ત કર્યો હતો.
3. ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરો મુદ્દે CMનું કડક વલણ
આ જ કાર્યક્રમ દરમિયાન મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી બાંગ્લાદેશી ઘૂસણખોરીના મુદ્દે અત્યંત આકરું વલણ અપનાવ્યું હતું. તેમણે કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપતા કહ્યું:
“ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા લોકો જલ્દીથી બંગાળ છોડી દે. અમે તેમને જેલમાં રાખીને ખવડાવવા પાછળ સરકારી નાણાંનો વ્યય કરવા માંગતા નથી. જેલના ખોરાક પાછળ ટેક્સપેયર્સના પૈસા બગાડવાનો કોઈ અર્થ નથી.”
મુખ્યમંત્રીએ સંબંધિત અધિકારીઓને આદેશ આપ્યો છે કે આવા ગેરકાયદેસર લોકોને શોધીને તાત્કાલિક બાંગ્લાદેશ પરત મોકલવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવે.
4. અગાઉની ‘મા કેન્ટીન’ અને નવી યોજના વચ્ચે સરખામણી
રૂપિયા 5ની આ નવી માછલી-ભાત યોજનાની જાહેરાત બાદ, મમતા બેનર્જી સરકાર વખતની ‘મા કેન્ટીન’ યોજના પણ ફરી ચર્ચામાં આવી છે. બંને યોજનાઓ વચ્ચેનો તફાવત નીચે મુજબ છે:
વિશેષતા |
મા કેન્ટીન યોજના (અગાઉની) |
નવી કેન્ટીન યોજના (વર્તમાન સીએમ દ્વારા) |
શરૂઆત |
ફેબ્રુઆરી 2021 (તત્કાલીન સીએમ મમતા બેનર્જી) |
તાજેતરમાં (સીએમ સુવેન્દુ અધિકારી) |
કિંમત |
₹5 |
₹5 |
મેનૂ (મેન પીરસણ) |
ભાત, દાળ, શાકભાજી અને ઈંડાની કઢી |
પરંપરાગત બંગાળી માછલી અને ભાત |
સમય |
બપોરે 12:30 થી 3:00 વાગ્યા સુધી |
રાજ્યવ્યાપી ખાસ કેન્ટીનો દ્વારા (સમયપત્રક ટૂંક સમયમાં) |
