New Corona Virus : ચીની સંશોધકોએ એક નવો ચામાચીડિયા કોરોના વાયરસ HKU5-CoV-2 શોધી કાઢ્યો, તો શું આ વાયરસ મનુષ્યોને ચેપ લગાડી શકે ?
New Corona Virus : કોરોનાકાળ તો તમને બધાને યાદ જ હશે. આ સમયમાં કેટલાય લોકોએ પોતાના સ્વજનો ગુમાવ્યા હતા. આ તરફ હવે ફરી એકવાર ચીનથી કોરોનાને લઈ મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. વાસ્તવમાં ચીની સંશોધકોએ એક નવો ચામાચીડિયા કોરોનાવાયરસ HKU5-CoV-2 શોધી કાઢ્યો છે. તેમાં મનુષ્યોને ચેપ લગાડવાની ક્ષમતા હોઈ શકે છે. આ વાયરસ કોવિડ-19 ફેલાવતા SARS-CoV-2 વાયરસમાં રહેલા પ્રોટીનનો ઉપયોગ કરીને કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે. આ નવા વાયરસ પરનો અભ્યાસ સેલ સાયન્ટિફિક જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો છે. આ સંશોધન શી ઝેંગલી અને તેમની ટીમ દ્વારા ગુઆંગઝુ લેબોરેટરીમાં કરવામાં આવ્યું છે. શી ઝેંગલીને ‘બેટવુમન’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે ચામાચીડિયાના કોરોનાવાયરસ પર ઘણું સંશોધન કર્યું છે.
આવો જાણીએ શું છે HKU5-CoV-2 ?
ચીનમાં ચામાચીડિયામાં HKU5-CoV-2 જોવા મળ્યો છે. સંશોધકોએ જણાવ્યું હતું કે, ભલે આ વાયરસ મનુષ્યોને ચેપ લગાડવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે, પરંતુ હજુ સુધી તે સ્પષ્ટ નથી કે, તે પ્રાણીઓથી માણસોમાં સીધો ફેલાઈ શકે છે કે નહીં. જંગલોમાં સેંકડો કોરોનાવાયરસ હાજર હોવા છતાં તેમાંથી ફક્ત થોડા જ મનુષ્યોને ચેપ લગાવી શકે છે. HKU5-CoV-2 ના મૂળ HKU5 વાયરસમાં જોવા મળે છે, જે હોંગકોંગમાં જાપાની પીપિસ્ટ્રેલ ચામાચીડિયામાં મળી આવ્યો હતો. આ વાયરસ મેર્બેકોવાયરસ પેટાજૂથનો છે, જેમાં મધ્ય પૂર્વમાં રોગચાળો ફેલાવનાર MERS વાયરસનો પણ સમાવેશ થાય છે.
શું કહી રહ્યા છે વૈજ્ઞાનિકો ?
વૈજ્ઞાનિકોના મતે HKU5-CoV-2 માં પણ ‘ફ્યુરિન ક્લીવેજ સાઇટ’ ની સમાન સુવિધા છે, જેના કારણે તે ACE2 પ્રોટીન દ્વારા માનવ કોષોમાં પ્રવેશી શકે છે. પ્રયોગશાળામાં કરવામાં આવેલા પરીક્ષણોમાં જાણવા મળ્યું છે કે, વાયરસ ઉચ્ચ-ACE2 સ્તરવાળા માનવ કોષોને ચેપ લગાવી શકે છે. ખાસ કરીને આંતરડા અને શ્વસન માર્ગના કોષો. સંશોધકોએ મોનોક્લોનલ એન્ટિબોડીઝ અને એન્ટિવાયરલ દવાઓ પણ ઓળખી કાઢી છે જે આ ચામાચીડિયાના વાયરસને અટકાવી શકે છે.
‘બેટવુમન’ એ શું સંશોધન કર્યું ?
આ સંશોધન ચીનની શી ઝેંગલી અને તેમની ટીમે ગુઆંગઝુ એકેડેમી ઓફ સાયન્સ, વુહાન યુનિવર્સિટી અને વુહાન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ વાયરોલોજીના વૈજ્ઞાનિકો સાથે મળીને કર્યું છે. શી ઝેંગલીને ‘બેટવુમન’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે ચામાચીડિયાના કોરોનાવાયરસ પર સૌથી વધુ સંશોધન કર્યું છે. તેમણે વુહાન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ વાયરોલોજીમાં પણ કામ કર્યું છે. અહીંથી જ 2020 માં કોવિડ-19 વાયરસ લીક થવાના આરોપો લાગ્યા હતા. જોકે શી ઝેંગલીએ આ દાવાને નકારી કાઢ્યો અને કહ્યું કે, કોવિડ-19 વુહાન લેબમાંથી ફેલાયો નથી. આજ સુધી કોવિડ-19 ક્યાંથી ઉદ્ભવ્યો તે અંગે કોઈ નિશ્ચિત સર્વસંમતિ નથી.
શું HKU5-CoV-2 મનુષ્યો માટે ખતરનાક છે?
ચીની સંશોધકોના મતે HKU5-CoV-2 માનવ કોષોમાં એટલી સરળતાથી પ્રવેશી શકતો નથી જેટલી સરળતાથી SARS-CoV-2, જે કોવિડ-19 ફેલાવતો વાયરસ છે, તે પ્રવેશી શકે છે. અભ્યાસમાં એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે, વાયરસ SARS-CoV-2 ની તુલનામાં માનવ ACE2 પ્રોટીન સાથે ખૂબ ઓછો મજબૂત રીતે જોડાય છે. આનો અર્થ એ થયો કે આ વાયરસ માણસોમાં આટલી ઝડપથી ફેલાશે નહીં. તેથી આ વિશે ખૂબ ડરવાની જરૂર નથી.
મિનેસોટા યુનિવર્સિટીના ચેપી રોગના નિષ્ણાત માઈકલ ઓસ્ટરહોલ્મે પણ કહ્યું કે, આ સંશોધન અંગે ખૂબ જ હોબાળો થઈ રહ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે, હવે લોકોમાં 2019 ની સરખામણીમાં સાર્સ વાયરસ સામે લડવા માટે વધુ રોગપ્રતિકારક શક્તિ છે. જેના કારણે આ વાયરસ મહામારી બનવાનું જોખમ ખૂબ ઓછું છે. તાજેતરમાં વોશિંગ્ટન યુનિવર્સિટી અને વુહાન યુનિવર્સિટી દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે, HKU5 વાયરસ ચામાચીડિયા અને કેટલાક સસ્તન પ્રાણીઓના ACE2 રીસેપ્ટર સાથે જોડાઈ શકે છે. પરંતુ માણસો સાથે જોડાવાની તેની ક્ષમતા ખૂબ જ નબળી છે.
કોવિડ-19 રોગચાળો અને વિનાશ
ડિસેમ્બર 2019માં ચીનમાં કોવિડ-19 કેસ સૌપ્રથમ મળી આવ્યા હતા. આ પછી વાયરસ આખી દુનિયામાં ફેલાઈ ગયો. WHO એ જાન્યુઆરી 2020માં તેને આંતરરાષ્ટ્રીય આરોગ્ય કટોકટી જાહેર કરી. ફેબ્રુઆરી 2025 સુધીમાં કોવિડ-19 ને કારણે 70 લાખથી વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. તે વિશ્વનો 5મો સૌથી ઘાતક રોગચાળો રહ્યો છે.