સ્વાસ્થ્ય ચેતવણી: વાયુ પ્રદૂષણ માત્ર ફેફસાં જ નહીં, હાડકાં અને ડાયાબિટીસ માટે પણ ગંભીર જોખમ; નવા વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસનો ખુલાસો

પ્રદૂષણ માત્ર ફેફસાં જ નહીં, હાડકાંને પણ કરે છે ખોખલા અને વધારે છે ડાયાબિટીસનું જોખમ

ઝેરી અને પ્રદૂષિત હવામાં શ્વાસ લેવાથી માત્ર શ્વાસની તકલીફો જ નથી થતી, પરંતુ તે શરીરને અંદરથી ખોખલું બનાવી રહી છે. તાજેતરના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો અને ૨૦ કરોડથી વધુ લોકોના ડેટા પર આધારિત સંશોધનમાં ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે કે પ્રદૂષણના કારણે ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ વધવાની સાથે-સાથે હાડકાં અને બોન મેરોના સ્ટેમ સેલ્સને પણ ગંભીર નુકસાન થાય છે.

અભ્યાસ અને પ્રદૂષણની અસરો અંગેની મુખ્ય વિગતો:

• ડાયાબિટીસ અને PM2.5 નો સીધો સંબંધ: હવામાં રહેલા અતિ સૂક્ષ્મ અને ખતરનાક PM2.5 રજકણોનું પ્રમાણ જેટલું વધે છે, તેટલું જ ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ વધે છે. હવામાં PM2.5 ની માત્રામાં માત્ર ૧૦ યુનિટનો વધારો થતાં જ ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસનું જોખમ ૧૦% થી ૧૬% સુધી વધી જાય છે.

• બોન મેરો અને હાડકાં પર પ્રહાર: દક્ષિણ કોરિયામાં કરાયેલા સંશોધન મુજબ, પ્રદૂષિત હવા અને ડાયાબિટીસે સાથે મળીને બોન મેરોના સ્ટેમ સેલ્સને નબળા પાડી દીધા છે. બોન મેરો શરીરનો એ મહત્વનો ભાગ છે જે લોહી બનાવવાનું અને આંતરિક સમારકામનું કાર્ય કરે છે, જેનાથી હાડકાં પણ નબળાં પડે છે.

• જર્નલ ઓફ વેસ્ક્યુલર ડિસીઝનો અહેવાલ: વિશ્વભરના ૨૦ કરોડથી વધુ લોકો પર થયેલા ૧૩ મોટા સંશોધનોનું વિશ્લેષણ કરીને ૨૭ ઑક્ટોબરે આ ‘અમ્બ્રેલા રિવ્યુ’ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે ગંભીર ચેતવણી આપે છે.

• ભારત માટે વિકરાળ પડકાર: ભારતમાં પહેલેથી જ ૧૦ કરોડથી વધુ લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત છે, અને શિયાળાની શરૂઆત સાથે જ ઉત્તર ભારતના શહેરોમાં જામતો સ્મોગ આ જોખમને વધુ ઘાતક બનાવે છે. આ પ્રદૂષણના કારણે લોકોનું ફાસ્ટિંગ બ્લડ સુગર વધે છે અને ડાયાબિટીસ સંબંધિત મૃત્યુના આંકડામાં પણ વધારો થાય છે.