કેન્દ્ર સરકારના ઊર્જા મંત્રાલયે પેસેન્જર વાહનો માટે ઇંધણ વપરાશ અને કાર્બન ઉત્સર્જનને નિયંત્રિત કરવા નવા CAFE-3 (કોર્પોરેટ સરેરાશ ફ્યુઅલ ઇકોનોમી) ધોરણો સૂચિત કર્યા છે. આ કડક નિયમો ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭ થી ૩૧ માર્ચ, ૨૦૩૨ સુધી લાગુ રહેશે. પ્રારંભિક ડ્રાફ્ટમાં ૯૦૯ કિલોગ્રામથી ઓછી વજન ધરાવતી હળવી પેટ્રોલ કારો માટે સૂચવવામાં આવેલી વિશેષ છૂટછાટ અંતિમ નિયમોમાંથી રદ કરવામાં આવી છે.
નવા માળખા હેઠળ આગામી પાંચ વર્ષમાં ઇંધણ વપરાશના ધોરણોમાં આશરે ૧૬.૭% સુધારો કરવાનો લક્ષ્યાંક રખાયો છે, જેનાથી બળતણ વપરાશ ૧૦૦ કિમી દીઠ ૩.૯૯૬ લિટરથી ઘટીને ૩.૩૨૭૩ લિટર થશે. સંદર્ભ વજન (Reference Weight) પણ ૧,૦૮૨ કિગ્રાથી વધારીને ૧,૨૨૯ કિગ્રા કરાયું છે.
નવા CAFE-3 નિયમોના મુખ્ય મુદ્દાઓ:
-
લાગુ પડવાની સમયમર્યાદા: ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭ થી ૩૧ માર્ચ, ૨૦૩૨ સુધી ભારતમાં વેચાતા, ઉત્પાદિત કે આયાત કરાતા તમામ પેસેન્જર વાહનો (હેચબેક, સેડાન, SUV, MUV) પર લાગુ.
-
નાની કાર માટે કોઈ છૂટ નહીં: ૯૦૯ કિગ્રાથી ઓછી વજનવાળી કારો માટેની વિશેષ રાહત રદ કરાઈ છે, પરંતુ વાહનના વજન મુજબ હળવા વાહનો માટે નરમ અને ભારે વાહનો માટે વધુ કડક લક્ષ્યો નક્કી કરાયા છે.
-
સુપર ક્રેડિટનો લાભ: ઇલેક્ટ્રિક, પ્લગ-ઇન હાઇબ્રિડ, સ્ટ્રોંગ હાઇબ્રિડ અને ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો બનાવતી કંપનીઓને ‘સુપર ક્રેડિટ’ મળતાં તેમનું સરેરાશ ઉત્સર્જન લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવું સરળ બનશે.
-
ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ સિસ્ટમ: લક્ષ્યથી વધુ સારી કામગીરી કરનાર કંપનીઓ પોતાની ક્રેડિટ ભવિષ્ય માટે જાળવી શકશે અથવા અન્ય ઓટોમેકર્સને વેચી શકશે.
આ કડક પગલાંનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશમાં સ્વચ્છ ટેકનોલોજી, ઇલેક્ટ્રિક અને વૈકલ્પિક ઇંધણ આધારિત વાહનોના ઉત્પાદન તેમજ વપરાશને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
