ચાલવાની ઝડપ એ માત્ર એક આદત નથી પરંતુ શરીરના સમગ્ર સ્વાસ્થ્યનો ‘અરીસો’ અને અગત્યનો ‘ક્લિનિકલ બાયોમાર્કર’ (6th Vital Sign) છે. મેટ્રો હોસ્પિટલ્સના ઇન્ટરનલ મેડિસિન કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. અક્ષય ચુઘ અનુસાર, ચાલવાની ગતિ હૃદય, મગજ, ફેફસાં અને સ્નાયુઓની કાર્યક્ષમતા દર્શાવે છે.
અહેવાલના મુખ્ય મુદ્દાઓ
-
ચાલવાની ઝડપ અને હેલ્થ સાયન્સ:
-
વૉકિંગ સ્પીડથી વ્યક્તિની કાર્યાત્મક સ્થિતિ (Functional Status) અને હૃદય-મગજનું સંકલન જાણી શકાય છે.
-
૨૦૨૦ના ‘સાયન્સ ડાયરેક્ટ’ અભ્યાસ મુજબ, ધીમે ચાલવું એ જ્ઞાનાત્મક ક્ષમતામાં ઘટાડો અને ડિમેન્શિયાનો પ્રારંભિક સંકેત હોઈ શકે છે.
-
‘એપલ હિયરિંગ સ્ટડી’ મુજબ, શ્રવણશક્તિ (સાંભળવાની ક્ષમતા) ઓછી થવાથી શરીરનું સંતુલન ખોવાય છે, જેનાથી ચાલવાની ઝડપ ધીમી પડે છે.
-
-
ઉંમર મુજબ સરેરાશ વૉકિંગ સ્પીડ (રિસર્ચ ગેટ સ્ટડી):
-
૩૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમર: ૩.૦ માઇલ/કલાક (લગભગ ૪.૮ કિમી/કલાક)
-
૩૦ થી ૪૯ વર્ષ: ૨.૮ માઇલ/કલાક
-
૫૦ થી ૫૯ વર્ષ: ૨.૭૫ માઇલ/કલાક
-
૬૦ વર્ષથી વધુ: ૨.૭ માઇલ/કલાક
-
૬૫ વર્ષ પછી: ૨.૧ માઇલ/કલાક
-
-
વૉકિંગ સ્પીડના પ્રકારો અને સંકેતો:
-
ઝડપી ચાલ: ઉત્તમ કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર ફિટનેસ, મજબૂત સ્નાયુઓ અને વધુ સ્ટેમિના.
-
મધ્યમ ચાલ: સંતુલિત સ્વાસ્થ્ય અને સામાન્ય ફિટનેસ.
-
ધીમી/ખૂબ ધીમી ચાલ: નબળા સ્નાયુઓ, ઓછો સ્ટેમિના, થાક તેમજ હૃદય, ફેફસાં કે ચેતાતંત્ર (Nervous System)ની નબળાઈનો સંકેત.
-
-
કેટલું અને કેવી રીતે ચાલવું?
-
દરરોજ ઓછામાં ઓછું ૩૦ મિનિટ (અથવા ૧૦-૧૦ મિનિટના ૩ ભાગમાં) ચાલવું હિતાવહ છે.
-
ફિટનેસ માટે અઠવાડિયામાં ૫ દિવસ બ્રિસ્ક વૉક (૪-૫ કિમી/કલાક) કરવું જોઈએ, જેમાં વ્યક્તિ વાત કરી શકે પરંતુ ગીત ન ગાઈ શકે.
-
-
ચાલવાની ગતિ અને ફિટનેસ વધારવાના ઉપાયો:
-
સ્નાયુઓ માટે સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ, સંતુલન માટે બેલેન્સ એક્સરસાઇઝ, હૃદય-ફેફસાં માટે કાર્ડિયો વર્કઆઉટ, ઇન્ટરવલ વૉકિંગ અને સ્ટ્રેચિંગ કરવું.
-
ફિટનેસ માટે માત્ર ચાલવું પૂરતું નથી; અઠવાડિયામાં ૨-૩ દિવસ મસલ્સ સ્ટ્રેન્થનિંગ, જોગિંગ, સાઇકલિંગ કે સ્વિમિંગનો સમાવેશ કરવો જોઈએ.
-
-
ડૉક્ટરની સલાહ ક્યારે લેવી?
-
ચાલતી વખતે અચાનક શ્વાસ ચડવો, છાતીમાં દુખાવો, ચક્કર આવવા, પગમાં અસહ્ય દુખાવો કે સંતુલન ગુમાવવા જેવા લક્ષણો દેખાય ત્યારે તુરંત તબીબી તપાસ કરાવવી.
-
